<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X22n0411"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 411 观无量寿经義疏正观记</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 411 观无量寿经義疏正观记</title> <author>宋 戒度述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt> </editionStmt> <extent>3卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">22</idno>.<idno type="no">411</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">观无量寿经義疏正观记</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00701"> <charName>CBETA CHARACTER CB00701</charName> <mapping cb:dec="983741" type="PUA">U+F02BD</mapping> <mapping type="unicode">U+3B4A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>析</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[木*片]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04590"> <charName>CBETA CHARACTER CB04590</charName> <mapping cb:dec="987630" type="PUA">U+F11EE</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7F64</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[(ㄇ@(企-止))/弟]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05418"> <charName>CBETA CHARACTER CB05418</charName> <mapping cb:dec="988458" type="PUA">U+F152A</mapping> <mapping type="unicode">U+458D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>虔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[虔-文+ㄆ]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07055"> <charName>CBETA CHARACTER CB07055</charName> <mapping cb:dec="990095" type="PUA">U+F1B8F</mapping> <mapping type="unicode">U+24A0F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>琐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[瑙-囟+贝]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15131"> <charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName> <mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-06-28T14:44:51"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0379a" n="0379a"/> <lb ed="X" n="0379a01"/> <lb ed="X" n="0379a02"/> <lb ed="X" n="0379a03"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 411-A 刻观经義疏正观记序</cb:mulu><head>No. 411-A <lb ed="X" n="0379a04"/><lb ed="R033" n="0019a01"/> 刻观经義疏正观记序</head> <lb ed="X" n="0379a05"/><lb ed="R033" n="0019a02"/><p xml:id="pX22p0379a0501">灵芝大智祖师当五百运兴于赵宋博究诸家以律 <lb ed="X" n="0379a06"/><lb ed="R033" n="0019a03"/>为宗体法花圆意以弘扬四分令终南家法十倍明 <lb ed="X" n="0379a07"/><lb ed="R033" n="0019a04"/>晶厥功厥德为天下学者之所仰止所谓宋僧一狐 <lb ed="X" n="0379a08"/><lb ed="R033" n="0019a05"/>之腋非苟赞矣弘律之外以净土业自行化他故十 <lb ed="X" n="0379a09"/><lb ed="R033" n="0019a06"/>六观小阿弥陀幷著義疏较之诸师非无同异盖各 <lb ed="X" n="0379a10"/><lb ed="R033" n="0019a07"/>要逗機不得不然也其继述者亦皆伟人而唯拙庵 <lb ed="X" n="0379a11"/><lb ed="R033" n="0019a08"/>度律师称为特拔尝翼正观记于观经疏闻持记于 <lb ed="X" n="0379a12"/><lb ed="R033" n="0019a09"/>弥陀疏闻持久传此方而正观尙未流行学者憾焉 <lb ed="X" n="0379a13"/><lb ed="R033" n="0019a10"/><name role="" type="person">天台山</name>有德王院主大雲润法师亦其门秀者也顷 <lb ed="X" n="0379a14"/><lb ed="R033" n="0019a11"/>于浓之长泷寺经库得此书本乃图剞劂廣其流传 <lb ed="X" n="0379a15"/><lb ed="R033" n="0019a12"/>于是征序于余余虽鄙拙无文亦至喜此书久隐复 <lb ed="X" n="0379a16"/><lb ed="R033" n="0019a13"/>显岂得固辞哉学者由记达疏因疏通经教以立行 <lb ed="X" n="0379a17"/><lb ed="R033" n="0019a14"/>事能称理超圣凡于当念泯净秽于一心则生前不 <lb ed="X" n="0379a18"/><lb ed="R033" n="0019a15"/>惭为<anchor xml:id="nkr_note_orig_0379001" n="0379001"/>鹙峰支属死後无谬于莲国往生矣是为序。</p> <lb ed="X" n="0379a19"/><lb ed="R033" n="0019a16"/><p xml:id="pX22p0379a1901">时 <lb ed="X" n="0379a20" type="honorific"/><lb ed="R033" n="0019a17"/>宝永<anchor xml:id="nkr_note_add_0379a2001" n="0379a2001"/><anchor xml:id="beg0379a2001" n="0379a2001"/>己<anchor xml:id="end0379a2001"/>丑六年仲春既望</p> <lb ed="X" n="0379a21"/><lb ed="R033" n="0019a18"/><p xml:id="pX22p0379a2101">东湖安养精舍後学比丘慧淑熏盥和南题</p></cb:div> <lb ed="X" n="0379a22"/> <lb ed="X" n="0379a23"/> <lb ed="X" n="0379a24"/> <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0379b" n="0379b"/> <lb ed="X" n="0379b01"/> <lb ed="X" n="0379b02"/> <lb ed="X" n="0379b03"/> <lb ed="X" n="0379b04"/> <lb ed="X" n="0379b05"/> <lb ed="X" n="0379b06"/><cb:docNumber>No. 411</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0379b07"/><lb ed="R033" n="0019b01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>灵芝观经義疏正观记卷上<note place="inline">幷序</note></cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0379b08"/><lb ed="R033" n="0019b02"/><byline cb:type="author">四明龙山足庵沙门 戒度 述</byline> <lb ed="X" n="0379b09"/><lb ed="R033" n="0019b03"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">序</cb:mulu><p xml:id="pX22p0379b0901">十方诸<persName>佛</persName>同音偏赞于弥陀一切众生秉志咸欣于 <lb ed="X" n="0379b10"/><lb ed="R033" n="0019b04"/>安养盖由法藏发四十八愿海无与等伦释迦演一 <lb ed="X" n="0379b11"/><lb ed="R033" n="0019b05"/>十六观门最为妙行利钝兼济理事相修莫非九品 <lb ed="X" n="0379b12"/><lb ed="R033" n="0019b06"/>之正因俱会三乘之良伴翻传绵历述作继兴金璧 <lb ed="X" n="0379b13"/><lb ed="R033" n="0019b07"/>争辉兰菊各美文富義博诚让于诸师事显理彰无 <lb ed="X" n="0379b14"/><lb ed="R033" n="0019b08"/>偕于今疏以两土之入道判一代之能诠纯杂既分 <lb ed="X" n="0379b15"/><lb ed="R033" n="0019b09"/>源流不混至若黜讹从正去滥传真试观往古之谈 <lb ed="X" n="0379b16"/><lb ed="R033" n="0019b10"/>又非同日而语但以夜光之宝实愧于暗投白雪之 <lb ed="X" n="0379b17"/><lb ed="R033" n="0019b11"/>歌难闻于俚耳率情欺罔信笔诋诃虽群记之解纷 <lb ed="X" n="0379b18"/><lb ed="R033" n="0019b12"/>奈斯文之尙壅每思及此深疚于怀故即斐然敢称 <lb ed="X" n="0379b19"/><lb ed="R033" n="0019b13"/>作者采昔人之闻见为後学之筌<g ref="#CB04590">罤</g>不惑异端勉修 <lb ed="X" n="0379b20"/><lb ed="R033" n="0019b14"/>正观顿了是心是<persName>佛</persName>共期上品上生太虚可穷此心 <lb ed="X" n="0379b21"/><lb ed="R033" n="0019b15"/>罔极。</p><p xml:id="pX22p0379b2103" cb:place="inline">时淳熙八年岁次辛丑夏安居日寓南湖之戒 <lb ed="X" n="0379b22"/><lb ed="R033" n="0019b16"/>壇序云</p></cb:div> <lb ed="X" n="0379b23"/><lb ed="R033" n="0019b17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">观经義疏正观记</cb:mulu><p xml:id="pX22p0379b2301">题号中初释题目经题如下疏文自解或以能所通 <lb ed="X" n="0379b24"/><lb ed="R033" n="0019b18"/>别华梵诸门料简可准作之兹幷不繁義疏者義宜 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0379c" n="0379c"/> <lb ed="X" n="0379c01"/><lb ed="R033" n="0020a01"/>也预取一经奥義旁引三藏圣教敷演厥旨适协機 <lb ed="X" n="0379c02"/><lb ed="R033" n="0020a02"/>宜故也疏疏也疏决疑壅披文见意坦然明白故也 <lb ed="X" n="0379c03"/><lb ed="R033" n="0020a03"/>即以疏题兼目于序註以示之馀如常解撰号中西 <lb ed="X" n="0379c04"/><lb ed="R033" n="0020a04"/>湖隶钱唐郡城之西实天下之勝槪也寺居其中昔 <lb ed="X" n="0379c05"/><lb ed="R033" n="0020a05"/>钱氏园苑尝生紫芝捨作<persName>佛</persName>祠故称灵芝皇朝赐额 <lb ed="X" n="0379c06"/><lb ed="R033" n="0020a06"/>从本鸿胪故称为寺释乃出家之姓氏疏主钱唐人 <lb ed="X" n="0379c07"/><lb ed="R033" n="0020a07"/>俗姓唐字湛如号安忍子住世传道盛绩懿业备载 <lb ed="X" n="0379c08"/><lb ed="R033" n="0020a08"/>塔铭行状春秋六十九僧腊五十一政和六年九月 <lb ed="X" n="0379c09"/><lb ed="R033" n="0020a09"/>一日入灭临终面西端坐而逝建塔瘗全身于寺之 <lb ed="X" n="0379c10"/><lb ed="R033" n="0020a10"/>西北隅绍兴辛酉<anchor xml:id="nkr_note_add_0379c1001" n="0379c1001"/><anchor xml:id="beg0379c1001" n="0379c1001"/>谥<anchor xml:id="end0379c1001"/>号大智律师戒光之塔述即撰 <lb ed="X" n="0379c11"/><lb ed="R033" n="0020a11"/>也序引初科对秽显净中上四句擧两土依正以彰 <lb ed="X" n="0379c12"/><lb ed="R033" n="0020a12"/>净秽是下四句蹑二方苦乐以劝欣厌潮下四句引 <lb ed="X" n="0379c13"/><lb ed="R033" n="0020a13"/>圣凡典诰以为证信初中上二句明秽下二句明净 <lb ed="X" n="0379c14"/><lb ed="R033" n="0020a14"/>又幷上句明依下句明正堪忍者梵语娑婆亦云索 <lb ed="X" n="0379c15"/><lb ed="R033" n="0020a15"/>诃悲华经云是诸众生忍受三毒及烦恼故<persName>佛</persName>刹经 <lb ed="X" n="0379c16"/><lb ed="R033" n="0020a16"/>有二義初義同上次云菩萨成就忍辱若人加害悉 <lb ed="X" n="0379c17"/><lb ed="R033" n="0020a17"/>能含忍<note place="inline">观今文意次義则疏</note>劫见烦恼众生及命杂业所成故 <lb ed="X" n="0379c18"/><lb ed="R033" n="0020a18"/>云浊土异趣即三恶道故下经云此浊恶处<note place="inline">浊土也</note>地 <lb ed="X" n="0379c19"/><lb ed="R033" n="0020b01"/>狱饿鬼畜牲盈满多不善聚<note place="inline">异趣也</note>此即释迦同居秽 <lb ed="X" n="0379c20"/><lb ed="R033" n="0020b02"/>土也安养者或云安乐养育诸众生故又云安住秘 <lb ed="X" n="0379c21"/><lb ed="R033" n="0020b03"/>藏长养法身大本云毕得超纯去往生<name role="" type="person">安养国</name>彼土 <lb ed="X" n="0379c22"/><lb ed="R033" n="0020b04"/>依正莊严悉是法藏愿力所成故云净<g ref="#CB15131">邦</g>纯一大乘 <lb ed="X" n="0379c23"/><lb ed="R033" n="0020b05"/>淸净良伴故云上善小本云诸上善人俱会一处此 <lb ed="X" n="0379c24"/><lb ed="R033" n="0020b06"/>即弥陀同居净土也次劝欣厌中上二句劝厌棘林 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0380a" n="0380a"/> <lb ed="X" n="0380a01"/><lb ed="R033" n="0020b07"/>胎狱指上浊土也三界依报土地所产莫非荆棘丛 <lb ed="X" n="0380a02"/><lb ed="R033" n="0020b08"/>林故曰棘林妙经云瓦砾荆棘坑坎堆阜六凡正报 <lb ed="X" n="0380a03"/><lb ed="R033" n="0020b09"/>具有四生今就人中多从胎脏儿在母胎备受众苦 <lb ed="X" n="0380a04"/><lb ed="R033" n="0020b10"/>故曰胎狱宝积经云处胎不乐犹如牢狱奋发辞谢 <lb ed="X" n="0380a05"/><lb ed="R033" n="0020b11"/>也奋然发志永谢劳生<note place="inline"><name role="" type="person">刘遗民</name>云傲天宫以长辞</note>下二句劝欣宝 <lb ed="X" n="0380a06"/><lb ed="R033" n="0020b12"/>界金池指上净<g ref="#CB15131">邦</g>也彼国依报悉是百宝所成故曰 <lb ed="X" n="0380a07"/><lb ed="R033" n="0020b13"/>宝界如下经云宝树宝地宝池等金池即指往生孕 <lb ed="X" n="0380a08"/><lb ed="R033" n="0020b14"/>质之处属于正报经云有七宝池黄金为渠渠下皆 <lb ed="X" n="0380a09"/><lb ed="R033" n="0020b15"/>以杂色金刚以为底沙小本云池底纯以金沙佈地 <lb ed="X" n="0380a10"/><lb ed="R033" n="0020b16"/>故曰金池<note place="inline">或云水产金莲曰金池者非</note>天台云胎狱之望花池棘 <lb ed="X" n="0380a11"/><lb ed="R033" n="0020b17"/>林之比琼树亦以两土依正净秽对论今疏法之潜 <lb ed="X" n="0380a12"/><lb ed="R033" n="0020b18"/>神者神即心神往生在定之心微密难见故名为潜 <lb ed="X" n="0380a13"/><lb ed="R033" n="0021a01"/>肇法师云潜神玄默与虚空合德是也<note place="inline">或云潜神目修观者非</note> <lb ed="X" n="0380a14"/><lb ed="R033" n="0021a02"/>擧念即登故云直往天台云正念直往生安养三引 <lb ed="X" n="0380a15"/><lb ed="R033" n="0021a03"/>证中上二句引经<persName>如来</persName>逗機说教譬如潮不过限故 <lb ed="X" n="0380a16"/><lb ed="R033" n="0021a04"/>曰潮音楞严云发海潮音<anchor xml:id="nkr_note_orig_0380001" n="0380001"/>偏告同会偏赞者十疑论 <lb ed="X" n="0380a17"/><lb ed="R033" n="0021a05"/>引随愿往生经云普廣菩萨问<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>何故偏赞西 <lb ed="X" n="0380a18"/><lb ed="R033" n="0021a06"/>方净土专遣往生<persName>佛</persName>言众生心多浊乱三昧难成欲 <lb ed="X" n="0380a19"/><lb ed="R033" n="0021a07"/>使专心一境专念一<persName>佛</persName>所以偏赞又云释迦大师一 <lb ed="X" n="0380a20"/><lb ed="R033" n="0021a08"/>代说法处处圣教唯劝众生专心偏念阿弥陀<persName>佛</persName>求 <lb ed="X" n="0380a21"/><lb ed="R033" n="0021a09"/>生西方乃至云其馀<persName>佛</persName>土虽一经两经略劝往生不 <lb ed="X" n="0380a22"/><lb ed="R033" n="0021a10"/>如<name role="" type="person">弥陀<persName>佛</persName>国</name>处处叮咛等孤山云群经森列而偏赞 <lb ed="X" n="0380a23"/><lb ed="R033" n="0021a11"/>西方净土其有旨哉琅函乃指盛经之器以召<persName>佛</persName>语 <lb ed="X" n="0380a24"/><lb ed="R033" n="0021a12"/><note place="inline">或云<persName>佛</persName>语尊贵名琅函者非</note>下二句引传往生者众喩之如海栖 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0380b" n="0380b"/> <lb ed="X" n="0380b01"/><lb ed="R033" n="0021a13"/>止也南山云建志要期高栖累外靑史即目三代僧 <lb ed="X" n="0380b02"/><lb ed="R033" n="0021a14"/>传乃净土传等同世史籍古无纸素杀靑刻字束以 <lb ed="X" n="0380b03"/><lb ed="R033" n="0021a15"/>熟皮故曰靑史二别歎中初科上二句通叙機教機 <lb ed="X" n="0380b04"/><lb ed="R033" n="0021a16"/>既不等教亦有殊诱引也掖谓扶掖西都赋云後宫 <lb ed="X" n="0380b05"/><lb ed="R033" n="0021a17"/>则有掖庭椒房註曰掖庭宫名在天子左右如肘掖 <lb ed="X" n="0380b06"/><lb ed="R033" n="0021a18"/>也今谓设教逗機如扶掖左右使无顚危之患也多 <lb ed="X" n="0380b07"/><lb ed="R033" n="0021b01"/>门楞严云归元性无二方便有多门或下四句别列 <lb ed="X" n="0380b08"/><lb ed="R033" n="0021b02"/>四行初句即陀罗尼集鼓音王经等又弥陀不思议 <lb ed="X" n="0380b09"/><lb ed="R033" n="0021b03"/>神力传云龙树愿生净土梦感异人授往生咒<note place="inline">云云</note>次 <lb ed="X" n="0380b10"/><lb ed="R033" n="0021b04"/>句即大悲经云若昼若夜专称名号小本云一日七 <lb ed="X" n="0380b11"/><lb ed="R033" n="0021b05"/>日执持名号等三即般舟经九十日常令繫想弥陀 <lb ed="X" n="0380b12"/><lb ed="R033" n="0021b06"/>三十二相四即大本十日十夜奉持斋戒等各下二 <lb ed="X" n="0380b13"/><lb ed="R033" n="0021b07"/>句结示行法更多略擧上四复不备引指如众典唯 <lb ed="X" n="0380b14"/><lb ed="R033" n="0021b08"/>下正歎今经初二句显勝正观即下经云作是观者 <lb ed="X" n="0380b15"/><lb ed="R033" n="0021b09"/>名为正观观成理显决定往生以因验果故云毕趣 <lb ed="X" n="0380b16"/><lb ed="R033" n="0021b10"/>趣至也经云捨身他世生诸<persName>佛</persName>前得无生忍下二句 <lb ed="X" n="0380b17"/><lb ed="R033" n="0021b11"/>彰益初句灭恶益次句生善益除疑者经云必生彼 <lb ed="X" n="0380b18"/><lb ed="R033" n="0021b12"/>国心得无疑捨障者经云除八十亿劫生死重罪流 <lb ed="X" n="0380b19"/><lb ed="R033" n="0021b13"/>通文中<persName>佛</persName>唱名云净除业障生诸<persName>佛</persName>前等长生不死 <lb ed="X" n="0380b20"/><lb ed="R033" n="0021b14"/>者大本云可得极长生寿乐无穷极净土传云齐昙 <lb ed="X" n="0380b21"/><lb ed="R033" n="0021b15"/>鸾法师闻<name role="" type="person">陶隐居</name>得长生法千里求之陶以仙经十 <lb ed="X" n="0380b22"/><lb ed="R033" n="0021b16"/>卷授鸾鸾欣然自得以为神仙之術必然也後还洛 <lb ed="X" n="0380b23"/><lb ed="R033" n="0021b17"/>下遇<name role="" type="person">菩提留支</name>问曰<persName>佛</persName>道有得长生乎其能却老为 <lb ed="X" n="0380b24"/><lb ed="R033" n="0021b18"/>不死乎支笑曰长生不死乃吾<persName>佛</persName>之道也即以观无 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0380c" n="0380c"/> <lb ed="X" n="0380c01"/><lb ed="R033" n="0022a01"/>量寿经授之曰汝可修此则三界无复生六道无攸 <lb ed="X" n="0380c02"/><lb ed="R033" n="0022a02"/>往盈虚消长祸福成败无得而眹其为寿也有劫石 <lb ed="X" n="0380c03"/><lb ed="R033" n="0022a03"/>焉有河沙焉河沙之数有极寿量之数无期此吾金 <lb ed="X" n="0380c04"/><lb ed="R033" n="0022a04"/>仙氏长生不死之術也廣叙传持中初科初四句明 <lb ed="X" n="0380c05"/><lb ed="R033" n="0022a05"/>古今盛行次四句明早年获遇历观即逆推也<note place="inline">易云历观 <lb ed="X" n="0380c06"/><lb ed="R033" n="0022a06"/>众卦</note>逮及方当也受诵则但持文句乐闻则欲求讲解 <lb ed="X" n="0380c07"/><lb ed="R033" n="0022a07"/>添从等者如十二光忏所叙自下壇後因遭重病莫 <lb ed="X" n="0380c08"/><lb ed="R033" n="0022a08"/>知趣向方乃留心净业等专玩不释手也斯文即指 <lb ed="X" n="0380c09"/><lb ed="R033" n="0022a09"/>今经亿劫无归歎昔捨父逃逝也馀生有赖欣今域 <lb ed="X" n="0380c10"/><lb ed="R033" n="0022a10"/>心得处也指後残龄故曰馀生即疏主云幾生负德 <lb ed="X" n="0380c11"/><lb ed="R033" n="0022a11"/>枉受沉沦今日投诚心蒙拯济是也解释叙古中上 <lb ed="X" n="0380c12"/><lb ed="R033" n="0022a12"/>二句明先德专门據下所叙不出天台慧远善导幷 <lb ed="X" n="0380c13"/><lb ed="R033" n="0022a13"/>有章疏行世专守<anchor xml:id="nkr_note_add_0380c1301" n="0380c1301"/><anchor xml:id="beg0380c1301" n="0380c1301"/>己<anchor xml:id="end0380c1301"/>宗未为通赡故云各尙下二句 <lb ed="X" n="0380c14"/><lb ed="R033" n="0022a14"/>明後学失措渺同河汉故曰莫知攸所往诣也<note place="inline">易曰君子 <lb ed="X" n="0380c15"/><lb ed="R033" n="0022a15"/>有攸往先迷後得</note>明今叙兴怀中初四句示博考去取只缘 <lb ed="X" n="0380c16"/><lb ed="R033" n="0022a16"/>古今章疏为物情深委曲指谕博涉理教猝难通晓 <lb ed="X" n="0380c17"/><lb ed="R033" n="0022a17"/>是以今疏操觚染翰不尙繁词直指经宗务存修进 <lb ed="X" n="0380c18"/><lb ed="R033" n="0022a18"/>兴怀在此岂有他哉名理即指三藏圣教名言理趣 <lb ed="X" n="0380c19"/><lb ed="R033" n="0022b01"/>也古今乃召诸师章疏翻覆研究故曰参详比幷格 <lb ed="X" n="0380c20"/><lb ed="R033" n="0022b02"/>量故曰酬挍摭取採摘也<note place="inline">孟子题词曰今诸解者往往摭取而说之</note>优长 <lb ed="X" n="0380c21"/><lb ed="R033" n="0022b03"/>言其精当芟除剪削也繁<g ref="#CB07055">琐</g>言其错杂<note place="inline">书序云芟夷繁乱剪截浮 <lb ed="X" n="0380c22"/><lb ed="R033" n="0022b04"/>词</note>此示述作文体从其简要故有芟除之语他不见 <lb ed="X" n="0380c23"/><lb ed="R033" n="0022b05"/>之以谓废我天台时教剧意诋排良可笑也<note place="inline">委如扶新论辩</note> <lb ed="X" n="0380c24"/><lb ed="R033" n="0022b06"/>述下四句明谦<anchor xml:id="nkr_note_add_0380c2401" n="0380c2401"/><anchor xml:id="beg0380c2401" n="0380c2401"/>己<anchor xml:id="end0380c2401"/>益物立言演義幷循旧迹故云述 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0381a" n="0381a"/> <lb ed="X" n="0381a01"/><lb ed="R033" n="0022b07"/>而不作侮慢也前修选云吾法夫前修兮非世俗之 <lb ed="X" n="0381a02"/><lb ed="R033" n="0022b08"/>所服註云前修谓前代修习道德之人今疏意在由 <lb ed="X" n="0381a03"/><lb ed="R033" n="0022b09"/>疏通经由经修观观成理显决志往生故曰统之有 <lb ed="X" n="0381a04"/><lb ed="R033" n="0022b10"/>宗<note place="inline">语出周易</note>在理既当足可依承故曰贻于来学庶望贻 <lb ed="X" n="0381a05"/><lb ed="R033" n="0022b11"/>赐也<note place="inline">书序云庶幾有補于将来</note>示文体中初句明教异古繁<g ref="#CB07055">琐</g>故 <lb ed="X" n="0381a06"/><lb ed="R033" n="0022b12"/>云简易<note place="inline">语出扬子</note>次句明行直指观门非数他宝故曰修 <lb ed="X" n="0381a07"/><lb ed="R033" n="0022b13"/>治月下四句遣执或云指舟譬能诠教月岸譬所诠 <lb ed="X" n="0381a08"/><lb ed="R033" n="0022b14"/>理今恐初喩以指喩疏以月喩经由疏晓经譬因指 <lb ed="X" n="0381a09"/><lb ed="R033" n="0022b15"/>见月也次喩以舟喩观行以岸喩往生由观行而获 <lb ed="X" n="0381a10"/><lb ed="R033" n="0022b16"/>往生譬因舟而到岸也如此则见二喩不重圆觉经 <lb ed="X" n="0381a11"/><lb ed="R033" n="0022b17"/>云修多罗教如标月指了知所标毕竟非月金刚经 <lb ed="X" n="0381a12"/><lb ed="R033" n="0022b18"/>云知我说法如筏喩者法尙应捨何况非法<note place="inline">云云</note>彰述 <lb ed="X" n="0381a13"/><lb ed="R033" n="0023a01"/>意中初四句遵承二圣曲被未来者韦提大权发起 <lb ed="X" n="0381a14"/><lb ed="R033" n="0023a02"/>净土不专自<anchor xml:id="nkr_note_add_0381a1401" n="0381a1401"/><anchor xml:id="beg0381a1401" n="0381a1401"/>己<anchor xml:id="end0381a1401"/>俯为末世经云若<persName>佛</persName>灭後诸众生等 <lb ed="X" n="0381a15"/><lb ed="R033" n="0023a03"/>浊恶不善五苦所逼云何当见阿弥陀<persName>佛</persName><name role="" type="person">极乐世界</name> <lb ed="X" n="0381a16"/><lb ed="R033" n="0023a04"/>又云未来众生当云何观无量寿<persName>佛</persName>及二菩萨等今 <lb ed="X" n="0381a17"/><lb ed="R033" n="0023a05"/>疏曲被未来之众犹若韦提<g ref="#CB05418">虔</g>请故云不负仰承遗 <lb ed="X" n="0381a18"/><lb ed="R033" n="0023a06"/>嘱者<persName>如来</persName>始降幽宫说法听众不多累嘱阿难意在 <lb ed="X" n="0381a19"/><lb ed="R033" n="0023a07"/>耆山再说经云阿难汝当受持廣为多众宣说<persName>佛</persName>语 <lb ed="X" n="0381a20"/><lb ed="R033" n="0023a08"/>又云汝持<persName>佛</persName>语为未来世一切大众欲脱苦者说是 <lb ed="X" n="0381a21"/><lb ed="R033" n="0023a09"/>观地法等今疏仰承遗嘱之意不异庆喜褈宣故云 <lb ed="X" n="0381a22"/><lb ed="R033" n="0023a10"/>敢忘敢不敢也聊下二句正述本怀上乘即指今经 <lb ed="X" n="0381a23"/><lb ed="R033" n="0023a11"/>非偏小故迈往也云耳乃结上之词。</p> <lb ed="X" n="0381a24"/><lb ed="R033" n="0023a12"/><p xml:id="pX22p0381a2401">本文标章中初句标擧将欲也下四句大分二科以明 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0381b" n="0381b"/> <lb ed="X" n="0381b01"/><lb ed="R033" n="0023a13"/>总别若但释别文则大義不彰若唯谈总義则迷于起 <lb ed="X" n="0381b02"/><lb ed="R033" n="0023a14"/>尽若一混而说则彼此无归故须预取经中所蕴大義 <lb ed="X" n="0381b03"/><lb ed="R033" n="0023a15"/>于别文前列门总示则一经旨趣皎如指掌然後别文 <lb ed="X" n="0381b04"/><lb ed="R033" n="0023a16"/>节句次第消释还与总義血脉潜通总别相收始终一 <lb ed="X" n="0381b05"/><lb ed="R033" n="0023a17"/>贯義家之门故曰義门不入其门莫窥美富也于此聊 <lb ed="X" n="0381b06"/><lb ed="R033" n="0023a18"/>申数问以决世疑问自古弘演各有司存灵芝专攻 <lb ed="X" n="0381b07"/><lb ed="R033" n="0023b01"/>律部那得撰疏通经岂非尸祝越樽俎而代庖人耶 <lb ed="X" n="0381b08"/><lb ed="R033" n="0023b02"/>答观子之问无乃蓬心曲见乎且三藏圣教天下共 <lb ed="X" n="0381b09"/><lb ed="R033" n="0023b03"/>之何分彼此所以西来梵僧此土高德或称三藏或 <lb ed="X" n="0381b10"/><lb ed="R033" n="0023b04"/>号三学岂是单轮翼者哉天台专弘经经论非不谈 <lb ed="X" n="0381b11"/><lb ed="R033" n="0023b05"/>戒律如止观具缘持戒淸净梵网戒疏是也南山独 <lb ed="X" n="0381b12"/><lb ed="R033" n="0023b06"/>权戒律非不通经论奉诏翻译作三经序讲楞伽经 <lb ed="X" n="0381b13"/><lb ed="R033" n="0023b07"/>撰法花義苑是也虽传持各有所主而学解不可专 <lb ed="X" n="0381b14"/><lb ed="R033" n="0023b08"/>门至如古之刘虬李长者今之荆公张天觉彼乃儒 <lb ed="X" n="0381b15"/><lb ed="R033" n="0023b09"/>士尙解<persName>佛</persName>书安有释子不可通经问南山云自宗犹 <lb ed="X" n="0381b16"/><lb ed="R033" n="0023b10"/>困于未闻况馀经论何由道尽祖师严戒安得固违 <lb ed="X" n="0381b17"/><lb ed="R033" n="0023b11"/>答乘虚接响其来久矣今为明之斯文乃出南山戒 <lb ed="X" n="0381b18"/><lb ed="R033" n="0023b12"/>疏大妄戒中盖由戒本说上人法古师于此廣引经 <lb ed="X" n="0381b19"/><lb ed="R033" n="0023b13"/>论禅定法相参糅律宗持犯之要後进讨论动经他 <lb ed="X" n="0381b20"/><lb ed="R033" n="0023b14"/>日殊不知律中说经号随律之经经中说律名随经 <lb ed="X" n="0381b21"/><lb ed="R033" n="0023b15"/>之律止可略解名相不应展演紊乱宗途是故吾祖 <lb ed="X" n="0381b22"/><lb ed="R033" n="0023b16"/>垂兹明训奚尝不许兼通经论岂不闻吾祖作義苑 <lb ed="X" n="0381b23"/><lb ed="R033" n="0023b17"/>讲楞伽乎问此经行世自古解释乃有多家天台章 <lb ed="X" n="0381b24"/><lb ed="R033" n="0023b18"/>疏大盛东南人皆宝之甚于金玉况是灵岳亲承大 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0381c" n="0381c"/> <lb ed="X" n="0381c01"/><lb ed="R033" n="0024a01"/>苏妙悟获旋总持乐说无壅今若别出新疏则应天 <lb ed="X" n="0381c02"/><lb ed="R033" n="0024a02"/>台有所未了耶答斯乃各言其志也凡德人垂世立 <lb ed="X" n="0381c03"/><lb ed="R033" n="0024a03"/>言行事无非赞扬<persName>佛</persName>化诱物为先岂如市井争夺取 <lb ed="X" n="0381c04"/><lb ed="R033" n="0024a04"/>勝于一时哉古今共业一经而各申释者多矣且如 <lb ed="X" n="0381c05"/><lb ed="R033" n="0024a05"/>天台法花文句<anchor xml:id="nkr_note_add_0381c0501" n="0381c0501"/><anchor xml:id="beg0381c0501" n="0381c0501"/>已<anchor xml:id="end0381c0501"/>行于世至于唐朝慈恩法师复出 <lb ed="X" n="0381c06"/><lb ed="R033" n="0024a06"/>義疏只今观经天台之後慧远善导澄观继而有作 <lb ed="X" n="0381c07"/><lb ed="R033" n="0024a07"/>又如孤山霅川同宗天台之学各制弥陀疏抄良由 <lb ed="X" n="0381c08"/><lb ed="R033" n="0024a08"/>教旨幽深情解差别智渡大海唯<persName>佛</persName>穷底淸辩尙谓 <lb ed="X" n="0381c09"/><lb ed="R033" n="0024a09"/>弥勒未是遍知欲待龙华道後方复问津即其事也 <lb ed="X" n="0381c10"/><lb ed="R033" n="0024a10"/>今之所述或機宜不等或知见有殊与物结缘助<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0381c11"/><lb ed="R033" n="0024a11"/>扬化在理或当何必求人问天台凡释一经必有规 <lb ed="X" n="0381c12"/><lb ed="R033" n="0024a12"/>矩存焉先以五时八教拣判次用五義三分解释山 <lb ed="X" n="0381c13"/><lb ed="R033" n="0024a13"/>家宗途时教为要新疏安得不遵直尔申经耶答固 <lb ed="X" n="0381c14"/><lb ed="R033" n="0024a14"/>以天台时教见责何太专隅疏主尝云自古及今诸 <lb ed="X" n="0381c15"/><lb ed="R033" n="0024a15"/>宗弥阐或破或立或抑或扬乃述作之通规讨论之 <lb ed="X" n="0381c16"/><lb ed="R033" n="0024a16"/>常事西天诸论大小相攻或空有争驰或性相勍敌 <lb ed="X" n="0381c17"/><lb ed="R033" n="0024a17"/>异执支離迨今不绝此方传教花严贤首天台慈恩 <lb ed="X" n="0381c18"/><lb ed="R033" n="0024a18"/>章疏竞行互相斥夺亦犹儒家鲁史春秋学开五传 <lb ed="X" n="0381c19"/><lb ed="R033" n="0024b01"/>国风雅诵分为四诗孟氏辞闢于杨墨子雲无取于 <lb ed="X" n="0381c20"/><lb ed="R033" n="0024b02"/>老莊郑玄王肃师资形矛盾之谈刘向刘歆父子有 <lb ed="X" n="0381c21"/><lb ed="R033" n="0024b03"/>异同之论至如宗门自达摩西来衣钵相传迨于五 <lb ed="X" n="0381c22"/><lb ed="R033" n="0024b04"/>祖而下则南北分宗五家派别岂可执为是非而兴 <lb ed="X" n="0381c23"/><lb ed="R033" n="0024b05"/>诤讼<note place="inline">彼文</note>只如天台之前南三北七各立门庭天台之 <lb ed="X" n="0381c24"/><lb ed="R033" n="0024b06"/>後分宗列派弘阐更多岂可抑令捨汝所学从我之 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0382a" n="0382a"/> <lb ed="X" n="0382a01"/><lb ed="R033" n="0024b07"/>学乎又复天台化行六十馀州未审此外禀谁教耶 <lb ed="X" n="0382a02"/><lb ed="R033" n="0024b08"/>大抵诸家建立莫不逗機为先是一非诸未为通论 <lb ed="X" n="0382a03"/><lb ed="R033" n="0024b09"/>问天台圣师位居五品达诸法相冥契<persName>佛</persName>心凡所释 <lb ed="X" n="0382a04"/><lb ed="R033" n="0024b10"/>经悬河泻辩任运自与修多罗合新疏安敢辄加斥 <lb ed="X" n="0382a05"/><lb ed="R033" n="0024b11"/>夺矫异常情後学无知非经反圣自此而兴谁之过 <lb ed="X" n="0382a06"/><lb ed="R033" n="0024b12"/>欤答请观新疏未尝一语指斥天台至于教观理事 <lb ed="X" n="0382a07"/><lb ed="R033" n="0024b13"/>纲领之谈凡十馀处专以天台而为凭准自馀毛目 <lb ed="X" n="0382a08"/><lb ed="R033" n="0024b14"/>或取或捨各有所據非出胸襟尽採诸师之长以成 <lb ed="X" n="0382a09"/><lb ed="R033" n="0024b15"/>一家之见其间所有创出新義盖由<persName>佛</persName>意多含教通 <lb ed="X" n="0382a10"/><lb ed="R033" n="0024b16"/>馀论所以龙树释经存于众解者是也幸取长其理 <lb ed="X" n="0382a11"/><lb ed="R033" n="0024b17"/>无取长其情问新疏既无时教判经但约四门总别 <lb ed="X" n="0382a12"/><lb ed="R033" n="0024b18"/>申释为出臆论为有宗承答学不师安義不中难故 <lb ed="X" n="0382a13"/><lb ed="R033" n="0025a01"/>南山所撰戒业二疏首列四门非不判教如戒疏摄 <lb ed="X" n="0382a14"/><lb ed="R033" n="0025a02"/>教门中备引诸师建立或约三轮或约化行或约制 <lb ed="X" n="0382a15"/><lb ed="R033" n="0025a03"/>听或约化制乃至云经论廣演其量极多如涅槃说 <lb ed="X" n="0382a16"/><lb ed="R033" n="0025a04"/>半满两字用收大小如馀经论三藏摄文或分大小 <lb ed="X" n="0382a17"/><lb ed="R033" n="0025a05"/>各立四藏大乘论中但立两藏菩萨声闻摄教斯尽 <lb ed="X" n="0382a18"/><lb ed="R033" n="0025a06"/>等新疏规矩祖述南山何敢擅立浅见寡闻辄生谤 <lb ed="X" n="0382a19"/><lb ed="R033" n="0025a07"/>议未知其可也问新疏赞述本宗之外留心净土专 <lb ed="X" n="0382a20"/><lb ed="R033" n="0025a08"/>解斯经其意何在答如向<anchor xml:id="nkr_note_add_0382a2001" n="0382a2001"/><anchor xml:id="beg0382a2001" n="0382a2001"/>已<anchor xml:id="end0382a2001"/>明更以二意表而出之 <lb ed="X" n="0382a21"/><lb ed="R033" n="0025a09"/>一者盖为本宗律部专明持犯虽则南山深契开显 <lb ed="X" n="0382a22"/><lb ed="R033" n="0025a10"/>以立圆宗廣谈性相唯识三观但恐後学不得意者 <lb ed="X" n="0382a23"/><lb ed="R033" n="0025a11"/>执著名相无处域心特阐净土一门以为终归之处 <lb ed="X" n="0382a24"/><lb ed="R033" n="0025a12"/>故曰生弘毘尼死归安养能事毕矣二者净土一法 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0382b" n="0382b"/> <lb ed="X" n="0382b01"/><lb ed="R033" n="0025a13"/>大异常途但作愿求皆得超往奈何诸师道在迩而 <lb ed="X" n="0382b02"/><lb ed="R033" n="0025a14"/>求诸远事在易而求诸难所撰章疏申通解释必混 <lb ed="X" n="0382b03"/><lb ed="R033" n="0025a15"/>一代时教不分纯杂之殊各尙宗风迭相废立文義 <lb ed="X" n="0382b04"/><lb ed="R033" n="0025a16"/>赅博旨趣幽深自非积学洞微穷幽尽理猝难趣入 <lb ed="X" n="0382b05"/><lb ed="R033" n="0025a17"/>而况无常迅速生死无期急欲造修迟疑罔措所以 <lb ed="X" n="0382b06"/><lb ed="R033" n="0025a18"/>兴怀述作务存简易不尙支離辨明两土入道直指 <lb ed="X" n="0382b07"/><lb ed="R033" n="0025b01"/>往生捷径庶令末世利钝两根展卷临文坦然明白 <lb ed="X" n="0382b08"/><lb ed="R033" n="0025b02"/>可擧而行不待廣寻经论遍历教门可谓千载之难 <lb ed="X" n="0382b09"/><lb ed="R033" n="0025b03"/>一朝忽易勉诸同道宜留意焉。</p> <lb ed="X" n="0382b10"/><lb ed="R033" n="0025b04"/><p xml:id="pX22p0382b1001">義门标列中吾<persName>佛</persName>降灵随機设教须求本意故有初 <lb ed="X" n="0382b11"/><lb ed="R033" n="0025b05"/>也教意虽明大小纯杂罔知适从故有二也大小既 <lb ed="X" n="0382b12"/><lb ed="R033" n="0025b06"/>判不晓所诠行无以立故有三也法相淆混若非甄 <lb ed="X" n="0382b13"/><lb ed="R033" n="0025b07"/>别人惑多歧故有四也四科文旨次第相须一部大 <lb ed="X" n="0382b14"/><lb ed="R033" n="0025b08"/>纲无越于此预宜通练临文不迷。</p> <lb ed="X" n="0382b15"/><lb ed="R033" n="0025b09"/><p xml:id="pX22p0382b1501">通明教兴叙<persName>佛</persName>意中初句标俗以三十年为代今则 <lb ed="X" n="0382b16"/><lb ed="R033" n="0025b10"/>通指一化也大下正示大觉即指释迦梵语<persName>佛陀</persName>此 <lb ed="X" n="0382b17"/><lb ed="R033" n="0025b11"/>翻觉者究竟圆满故名为大世出世间无以过上故 <lb ed="X" n="0382b18"/><lb ed="R033" n="0025b12"/>独称尊从本垂迹者肇法师云非本无以垂迹非迹 <lb ed="X" n="0382b19"/><lb ed="R033" n="0025b13"/>无以显本本迹虽殊不思议一本迹之義远近不同 <lb ed="X" n="0382b20"/><lb ed="R033" n="0025b14"/>远则直取释迦最初一番成道名之为本故妙经云 <lb ed="X" n="0382b21"/><lb ed="R033" n="0025b15"/>我实成<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0382b2101" n="0382b2101"/><anchor xml:id="beg0382b2101" n="0382b2101"/>已<anchor xml:id="end0382b2101"/>来无量无边百千万亿那由他劫譬如 <lb ed="X" n="0382b22"/><lb ed="R033" n="0025b16"/>五百千万亿那由他阿僧祇三千大千世界假使有 <lb ed="X" n="0382b23"/><lb ed="R033" n="0025b17"/>人抹为微尘过于东方尔许国土乃下一尘一尘一 <lb ed="X" n="0382b24"/><lb ed="R033" n="0025b18"/>劫我成<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0382b2401" n="0382b2401"/><anchor xml:id="beg0382b2401" n="0382b2401"/>已<anchor xml:id="end0382b2401"/>来复过于此等中间则指大通为本近 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0382c" n="0382c"/> <lb ed="X" n="0382c01"/><lb ed="R033" n="0026a01"/>以今日寂场为本斯乃迹中之本若望久本还属于 <lb ed="X" n="0382c02"/><lb ed="R033" n="0026a02"/>迹诸文或以法身为本应身为迹今既不论长远寿 <lb ed="X" n="0382c03"/><lb ed="R033" n="0026a03"/>量且指寂场舍那为本释迦为迹本迹之名非一处 <lb ed="X" n="0382c04"/><lb ed="R033" n="0026a04"/>得天台廣辩不可具陈为下先明本意为欲与下令 <lb ed="X" n="0382c05"/><lb ed="R033" n="0026a05"/>其即能救之心开示与下悟入乃能度之法<persName>佛</persName>之知 <lb ed="X" n="0382c06"/><lb ed="R033" n="0026a06"/>见即所为之事众生乃所度之機然妙经中开示悟 <lb ed="X" n="0382c07"/><lb ed="R033" n="0026a07"/>入古今申释不同古以开示属应悟入属機天台破 <lb ed="X" n="0382c08"/><lb ed="R033" n="0026a08"/>云今不用此解经明四句皆云为令众生语意悉主 <lb ed="X" n="0382c09"/><lb ed="R033" n="0026a09"/>前機非关化主等遂引法花论文为據仍加助释文 <lb ed="X" n="0382c10"/><lb ed="R033" n="0026a10"/>廣不录但今文意必须两分何者文中既云为欲开 <lb ed="X" n="0382c11"/><lb ed="R033" n="0026a11"/>示众生则知能开能示主在于<persName>佛</persName>令其悟入方属于 <lb ed="X" n="0382c12"/><lb ed="R033" n="0026a12"/>機文相显然无劳固执若尔不但违于天台亦与经 <lb ed="X" n="0382c13"/><lb ed="R033" n="0026a13"/>意相反耶答天台正释经文经中先云众生次云开 <lb ed="X" n="0382c14"/><lb ed="R033" n="0026a14"/>示是故四句幷须就機今疏不尔先云开示次云众 <lb ed="X" n="0382c15"/><lb ed="R033" n="0026a15"/>生但借彼文略明化意则与天台正释不同至经曰 <lb ed="X" n="0382c16"/><lb ed="R033" n="0026a16"/>下方且引证以显上文乃是立義用意既别非相反 <lb ed="X" n="0382c17"/><lb ed="R033" n="0026a17"/>也开即开发示即指示属于应也悟谓悟解入谓证 <lb ed="X" n="0382c18"/><lb ed="R033" n="0026a18"/>入属于機也<note place="inline">正因虽则两分不通来难辅观虽顺天台不晓今意</note>于下二正明 <lb ed="X" n="0382c19"/><lb ed="R033" n="0026b01"/>起应乘时利见文出周易乾卦二五两爻皆云利见 <lb ed="X" n="0382c20"/><lb ed="R033" n="0026b02"/>大人彼明国君出潜登极必合时心万物宜睹今借 <lb ed="X" n="0382c21"/><lb ed="R033" n="0026b03"/>彼语以明<persName>如来</persName>機兴缘熟<anchor xml:id="nkr_note_orig_0382001" n="0382001"/>汤仰欲见所以降世而善 <lb ed="X" n="0382c22"/><lb ed="R033" n="0026b04"/>诱之大有为者始从成道终至涅槃张设教网捞摝 <lb ed="X" n="0382c23"/><lb ed="R033" n="0026b05"/>群機皆令作<persName>佛</persName>故云大也<note place="inline">语出孟子</note>经下三引文诚证诸 <lb ed="X" n="0382c24"/><lb ed="R033" n="0026b06"/>有所作通指一代化法证上大有为也常下证上出 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0383a" n="0383a"/> <lb ed="X" n="0383a01"/><lb ed="R033" n="0026b07"/>世本意<persName>佛</persName>意无他故曰常为一事即<persName>佛</persName>之知见也种 <lb ed="X" n="0383a02"/><lb ed="R033" n="0026b08"/>智为知<persName>佛</persName>眼为见众生本具迷而不觉来至法花直 <lb ed="X" n="0383a03"/><lb ed="R033" n="0026b09"/>指凡心即是<persName>佛</persName>心肉眼顿同<persName>佛</persName>眼出世本怀于兹始 <lb ed="X" n="0383a04"/><lb ed="R033" n="0026b10"/>畅二彰法体初中初三句蹑上教兴出生示灭擧其 <lb ed="X" n="0383a05"/><lb ed="R033" n="0026b11"/>初後以摄中间一代声教通目三藏<persName>如来</persName>在世金口 <lb ed="X" n="0383a06"/><lb ed="R033" n="0026b12"/>亲宣声为教体故曰声教教迹虽多半满摄尽涅槃 <lb ed="X" n="0383a07"/><lb ed="R033" n="0026b13"/>经云半字是不了義教满字是了義教<note place="inline">云云</note>莫下承前 <lb ed="X" n="0383a08"/><lb ed="R033" n="0026b14"/><persName>佛</persName>意正明法体究尽化源故云皆使诸有总目三界 <lb ed="X" n="0383a09"/><lb ed="R033" n="0026b15"/>凡庸通召薄地自悟<anchor xml:id="nkr_note_add_0383a0901" n="0383a0901"/><anchor xml:id="beg0383a0901" n="0383a0901"/>己<anchor xml:id="end0383a0901"/>心者本有心性灵明寂灭常 <lb ed="X" n="0383a10"/><lb ed="R033" n="0026b16"/>住不变由妄想故不自觉知今欲返本藉教起修性 <lb ed="X" n="0383a11"/><lb ed="R033" n="0026b17"/>显情亡不从外得故云自悟花严经云知一切法即 <lb ed="X" n="0383a12"/><lb ed="R033" n="0026b18"/>自心性成就慧身不由他悟楞严经云狂心自歇歇 <lb ed="X" n="0383a13"/><lb ed="R033" n="0027a01"/>即菩提勝净明心不从人得我心既尔生<persName>佛</persName>亦然所 <lb ed="X" n="0383a14"/><lb ed="R033" n="0027a02"/>以文中具明三法自悟<anchor xml:id="nkr_note_add_0383a1401" n="0383a1401"/><anchor xml:id="beg0383a1401" n="0383a1401"/>己<anchor xml:id="end0383a1401"/>心心法也十方<persName>如来</persName><persName>佛</persName>法 <lb ed="X" n="0383a15"/><lb ed="R033" n="0027a03"/>也法界含灵众生法也故花严云如心<persName>佛</persName>亦尔如<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0383a16"/><lb ed="R033" n="0027a04"/>众生然心<persName>佛</persName>及众生是三无差别体下复约三德释 <lb ed="X" n="0383a17"/><lb ed="R033" n="0027a05"/>出此心初二句明体量如太虚空了无罣碍般若德 <lb ed="X" n="0383a18"/><lb ed="R033" n="0027a06"/>也具下四句明体德一切诸法无不具足解脱德也 <lb ed="X" n="0383a19"/><lb ed="R033" n="0027a07"/>淸下二句明体性本来離染无有方所法身德也是 <lb ed="X" n="0383a20"/><lb ed="R033" n="0027a08"/>三即一是一即三非纵非横不幷不别天然本具不 <lb ed="X" n="0383a21"/><lb ed="R033" n="0027a09"/>假修成释上<anchor xml:id="nkr_note_add_0383a2101" n="0383a2101"/><anchor xml:id="beg0383a2101" n="0383a2101"/>己<anchor xml:id="end0383a2101"/>心也十下总明包遍现前一心虽具 <lb ed="X" n="0383a22"/><lb ed="R033" n="0027a10"/>三德恐认诸法夐居心外故撮楞严经意而复示之 <lb ed="X" n="0383a23"/><lb ed="R033" n="0027a11"/>一沤片雲喩彼诸法大海太淸喩自<anchor xml:id="nkr_note_add_0383a2301" n="0383a2301"/><anchor xml:id="beg0383a2301" n="0383a2301"/>己<anchor xml:id="end0383a2301"/>心二引文示 <lb ed="X" n="0383a24"/><lb ed="R033" n="0027a12"/>中初科初引本经是心者即指行人念<persName>佛</persName>之心依教 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0383b" n="0383b"/> <lb ed="X" n="0383b01"/><lb ed="R033" n="0027a13"/>修行从因感果始于此心故云是心作<persName>佛</persName>虽假修成 <lb ed="X" n="0383b02"/><lb ed="R033" n="0027a14"/><persName>佛</persName>非外得故云是心是<persName>佛</persName><persName>正遍知</persName>十号之一横廣竖 <lb ed="X" n="0383b03"/><lb ed="R033" n="0027a15"/>深喩之如海究竟果德因心本具故云从心想生当 <lb ed="X" n="0383b04"/><lb ed="R033" n="0027a16"/>下结显亦即三德菩提般若也涅槃解脱也淸净法 <lb ed="X" n="0383b05"/><lb ed="R033" n="0027a17"/>身也语出楞严彼云一切众生从无始来不能得成 <lb ed="X" n="0383b06"/><lb ed="R033" n="0027a18"/>无上菩提皆由不知二种根本一者无始生死根本 <lb ed="X" n="0383b07"/><lb ed="R033" n="0027b01"/>则汝今者与诸众生用攀缘心为自性者二者无始 <lb ed="X" n="0383b08"/><lb ed="R033" n="0027b02"/>菩提涅槃元淸净体则汝今者识精元明能生诸缘 <lb ed="X" n="0383b09"/><lb ed="R033" n="0027b03"/>缘所遗者三非定三三即是一复转释云即是大乘 <lb ed="X" n="0383b10"/><lb ed="R033" n="0027b04"/>一实境界全即自心故云非他法也次引占察中具 <lb ed="X" n="0383b11"/><lb ed="R033" n="0027b05"/>云占察善恶报应经文有二卷此引下卷从初至计 <lb ed="X" n="0383b12"/><lb ed="R033" n="0027b06"/>我所皆本经文彼文甚廣末後二句疏家足成初明 <lb ed="X" n="0383b13"/><lb ed="R033" n="0027b07"/>真心不变上科虽点三德即是一实且约義说今复 <lb ed="X" n="0383b14"/><lb ed="R033" n="0027b08"/>引文彰灼显示亦欲生下从真起妄以为设教之张 <lb ed="X" n="0383b15"/><lb ed="R033" n="0027b09"/>本故有此科之来也初句标起究竟不二名一远離 <lb ed="X" n="0383b16"/><lb ed="R033" n="0027b10"/>虚妄名实诸<persName>佛</persName>众生安住其中故名境界次句指归 <lb ed="X" n="0383b17"/><lb ed="R033" n="0027b11"/>自心证成前義前科既会三德归乎一实此科复以 <lb ed="X" n="0383b18"/><lb ed="R033" n="0027b12"/>一实離为三德以显三一圆融不即不離则彰法体 <lb ed="X" n="0383b19"/><lb ed="R033" n="0027b13"/>不可思议从下点示三德本自无生今则无灭是故 <lb ed="X" n="0383b20"/><lb ed="R033" n="0027b14"/>不生不灭即法身德大智光明離诸惑染是故自性 <lb ed="X" n="0383b21"/><lb ed="R033" n="0027b15"/>淸净即般若德随缘赴感无处不周是故圆满十方 <lb ed="X" n="0383b22"/><lb ed="R033" n="0027b16"/>即解脱德性具三德離而不分故云究竟一相但下 <lb ed="X" n="0383b23"/><lb ed="R033" n="0027b17"/>次明妄念随缘众生心体既静且明名为法性一迷 <lb ed="X" n="0383b24"/><lb ed="R033" n="0027b18"/>此心全体暗动翻作无明体既全转用亦敌翻三德 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0383c" n="0383c"/> <lb ed="X" n="0383c01"/><lb ed="R033" n="0028a01"/>既隐三道乃彰初三句惑道也妄下三句业道也没 <lb ed="X" n="0383c02"/><lb ed="R033" n="0028a02"/>下二句苦道也起信云不达一法界故心不相应忽 <lb ed="X" n="0383c03"/><lb ed="R033" n="0028a03"/>然念起名为无明既无智明所以痴暗熏习者起信 <lb ed="X" n="0383c04"/><lb ed="R033" n="0028a04"/>云如世间衣服实无于香若人以香而熏习故则有 <lb ed="X" n="0383c05"/><lb ed="R033" n="0028a05"/>香气此亦如是真如净法实无于染但以无明而熏 <lb ed="X" n="0383c06"/><lb ed="R033" n="0028a06"/>习故则有染相无明染法实无净业但以真如而熏 <lb ed="X" n="0383c07"/><lb ed="R033" n="0028a07"/>习故则有净用当知熏习通于染净迷则无明熏于 <lb ed="X" n="0383c08"/><lb ed="R033" n="0028a08"/>真如全起染用悟则真如熏于无明全起净用今此 <lb ed="X" n="0383c09"/><lb ed="R033" n="0028a09"/>且约迷染以说言因缘者妄念为因妄境为缘起信 <lb ed="X" n="0383c10"/><lb ed="R033" n="0028a10"/>云依因者不觉義故依缘者妄作境界義故言妄现 <lb ed="X" n="0383c11"/><lb ed="R033" n="0028a11"/>者即占察云当知心外相者如梦所见种种境界唯 <lb ed="X" n="0383c12"/><lb ed="R033" n="0028a12"/>心想作实无外事一切境界悉亦如是皆依无明识 <lb ed="X" n="0383c13"/><lb ed="R033" n="0028a13"/>梦所见妄想作故良以妄心妄境因缘和合造诸妄 <lb ed="X" n="0383c14"/><lb ed="R033" n="0028a14"/>业受诸妄报三道更资联环莫解故云没溺生死等 <lb ed="X" n="0383c15"/><lb ed="R033" n="0028a15"/>楞严云一切众生从无始来生死相续皆由不知常 <lb ed="X" n="0383c16"/><lb ed="R033" n="0028a16"/>住真心性净明体用诸妄想此想不真故受轮转又 <lb ed="X" n="0383c17"/><lb ed="R033" n="0028a17"/>云由诸众生遗此本明虽终日行而不觉知枉入诸 <lb ed="X" n="0383c18"/><lb ed="R033" n="0028a18"/>趣<anchor xml:id="nkr_note_add_0383c1801" n="0383c1801"/><anchor xml:id="beg0383c1801" n="0383c1801"/>已<anchor xml:id="end0383c1801"/>上总明出世本意诸记迷文昧義不欲指斥学 <lb ed="X" n="0383c19"/><lb ed="R033" n="0028b01"/>者对之自见臧否二明说教中初科文有三段初总 <lb ed="X" n="0383c20"/><lb ed="R033" n="0028b02"/>明经下引证或下别示先觉者孟子云伊尹曰予天 <lb ed="X" n="0383c21"/><lb ed="R033" n="0028b03"/>民之先觉者也将以斯道觉斯民也非予觉之而谁 <lb ed="X" n="0383c22"/><lb ed="R033" n="0028b04"/>也今借彼语其意则别<note place="inline">云云</note>此心即上一实境界三德 <lb ed="X" n="0383c23"/><lb ed="R033" n="0028b05"/>妙心是知<persName>如来</persName>法身地上观见众生迷而不觉起大 <lb ed="X" n="0383c24"/><lb ed="R033" n="0028b06"/>悲心惊入火宅而度脱之故曰愍诸未悟慈悲方便 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0384a" n="0384a"/> <lb ed="X" n="0384a01"/><lb ed="R033" n="0028b07"/>度生之权巧也演说诸经度生之法门也诸经通漫 <lb ed="X" n="0384a02"/><lb ed="R033" n="0028b08"/>故以花严鹿苑顿渐显之<persName>如来</persName>始于寂场为高山機 <lb ed="X" n="0384a03"/><lb ed="R033" n="0028b09"/>说圆满教不从渐来直说于顿故云顿示一类小機 <lb ed="X" n="0384a04"/><lb ed="R033" n="0028b10"/>于顿无益故不动寂场而游鹿苑说生灭法而逗会 <lb ed="X" n="0384a05"/><lb ed="R033" n="0028b11"/>之故云渐诱顿渐虽殊莫非随他意语究<persName>佛</persName>本怀为 <lb ed="X" n="0384a06"/><lb ed="R033" n="0028b12"/>令入实暗用楞严扶成此義故云归源等引证中初 <lb ed="X" n="0384a07"/><lb ed="R033" n="0028b13"/>文小智小法则侷在渐证上多门也次文种种须该 <lb ed="X" n="0384a08"/><lb ed="R033" n="0028b14"/>顿渐证上无二也在昔<persName>佛</persName>乘秘而不谈取法花意故 <lb ed="X" n="0384a09"/><lb ed="R033" n="0028b15"/>作此说别示中疏主内鉴<persName>如来</persName>说法赴機有异故将 <lb ed="X" n="0384a10"/><lb ed="R033" n="0028b16"/>一代圣教区分两土入道不同预作下文判教张本 <lb ed="X" n="0384a11"/><lb ed="R033" n="0028b17"/>幷如後释兹不两烦结归中上科虽分两别皆是如 <lb ed="X" n="0384a12"/><lb ed="R033" n="0028b18"/>来化他权巧究其所归莫不为令众生作<persName>佛</persName>文中初 <lb ed="X" n="0384a13"/><lb ed="R033" n="0029a01"/>明依教开解自心即向法体诸法虽多不出十界依正 <lb ed="X" n="0384a14"/><lb ed="R033" n="0029a02"/>因果同居一心一心既悟法法全心心法一如故云洞 <lb ed="X" n="0384a15"/><lb ed="R033" n="0029a03"/>达然下次明修因证果初句发大心次句修大行下二 <lb ed="X" n="0384a16"/><lb ed="R033" n="0029a04"/>句成大果兼上洞达即开大解前三属因後一属果 <lb ed="X" n="0384a17"/><lb ed="R033" n="0029a05"/>因果同时二心不别以下三明果後起用初四句不 <lb ed="X" n="0384a18"/><lb ed="R033" n="0029a06"/>著二边唯住中道生死该于分段变易破烦恼惑出 <lb ed="X" n="0384a19"/><lb ed="R033" n="0029a07"/>生死苦功由智慧涅槃通乎有馀无馀教化众生亡 <lb ed="X" n="0384a20"/><lb ed="R033" n="0029a08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0384a2001" n="0384a2001"/><anchor xml:id="beg0384a2001" n="0384a2001"/>己<anchor xml:id="end0384a2001"/>益物功由慈悲历下正示大用所谓众生界尽众 <lb ed="X" n="0384a21"/><lb ed="R033" n="0029a09"/>生业尽众生烦恼尽我此愿王无有穷尽也引证中 <lb ed="X" n="0384a22"/><lb ed="R033" n="0029a10"/>所引二经但欲证上示生唱灭无尽之義尔初花严 <lb ed="X" n="0384a23"/><lb ed="R033" n="0029a11"/>文自行则无化他则有故法花云我今非实灭度而 <lb ed="X" n="0384a24"/><lb ed="R033" n="0029a12"/>便唱言我当灭度所以者何薄德之人若见<persName>如来</persName>常 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0384b" n="0384b"/> <lb ed="X" n="0384b01"/><lb ed="R033" n="0029a13"/>在不灭便起憍恣厌怠之心不生难遭之想恭敬之 <lb ed="X" n="0384b02"/><lb ed="R033" n="0029a14"/>心是故<persName>如来</persName>方便说耳然楞伽二句似难分异今恐 <lb ed="X" n="0384b03"/><lb ed="R033" n="0029a15"/>初句约过去说未曾闻有入涅槃<persName>佛</persName>次句约现在论 <lb ed="X" n="0384b04"/><lb ed="R033" n="0029a16"/>亦无有<persName>佛</persName>欲入涅槃经文迴互谅不徒然三结示中 <lb ed="X" n="0384b05"/><lb ed="R033" n="0029a17"/>是谓二字通指一代教兴本意大事因缘者经中上 <lb ed="X" n="0384b06"/><lb ed="R033" n="0029a18"/>有一字天台释云一则一实相也大则其性廣博诸 <lb ed="X" n="0384b07"/><lb ed="R033" n="0029b01"/><persName>佛</persName>出世之仪式故名为事众生有感<persName>佛</persName>之機为因<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0384b08"/><lb ed="R033" n="0029b02"/>即承機而应为缘是为出世之本意<persName>佛</persName><persName>佛</persName>道同故云 <lb ed="X" n="0384b09"/><lb ed="R033" n="0029b03"/>皆尔究竟指归故云在此。</p> <lb ed="X" n="0384b10"/><lb ed="R033" n="0029b04"/><p xml:id="pX22p0384b1001">别示今经中初科文有二节初明機兴请法大下次 <lb ed="X" n="0384b11"/><lb ed="R033" n="0029b05"/>明赴機演教初中初句标起韦下正示弩牙曰機有 <lb ed="X" n="0384b12"/><lb ed="R033" n="0029b06"/>可发之義以喩韦提乘时致请故云機发阇王作逆 <lb ed="X" n="0384b13"/><lb ed="R033" n="0029b07"/>情无畏惮故曰公为当知悉是大权示迹俯观末世 <lb ed="X" n="0384b14"/><lb ed="R033" n="0029b08"/>一类众生净土缘种宜密在怀不能发起特与击扬 <lb ed="X" n="0384b15"/><lb ed="R033" n="0029b09"/>人到于今咸受其赐两段文意具如後释别列十段 <lb ed="X" n="0384b16"/><lb ed="R033" n="0029b10"/>中幷先立義次引经证观此十意次第排布亦匪偶 <lb ed="X" n="0384b17"/><lb ed="R033" n="0029b11"/>然前三即三障也众生无始三道流转今求出離必 <lb ed="X" n="0384b18"/><lb ed="R033" n="0029b12"/>先对治欲破三障必修二严诸<persName>佛</persName>菩萨历劫修行无 <lb ed="X" n="0384b19"/><lb ed="R033" n="0029b13"/>越福慧所以第四即福德缘因也第五即智慧了因 <lb ed="X" n="0384b20"/><lb ed="R033" n="0029b14"/>也由无智故随邪背正今欲归正翻邪非智不可二 <lb ed="X" n="0384b21"/><lb ed="R033" n="0029b15"/>严既备三学宜遵是故第六離染淸净戒学也七令 <lb ed="X" n="0384b22"/><lb ed="R033" n="0029b16"/>心在定定学也八念<persName>佛</persName>三昧慧学也前八属因後二 <lb ed="X" n="0384b23"/><lb ed="R033" n="0029b17"/>属果第九现身见<persName>佛</persName>观成理显也第十疾得成<persName>佛</persName>因 <lb ed="X" n="0384b24"/><lb ed="R033" n="0029b18"/>圆果满也结略中上二句明以凡度圣次二句明用 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0384c" n="0384c"/> <lb ed="X" n="0384c01"/><lb ed="R033" n="0030a01"/>意搜经末二句正结显经意。</p> <lb ed="X" n="0384c02"/><lb ed="R033" n="0030a02"/><p xml:id="pX22p0384c0201">大科第二摄教分齐标分中三科之義次第相生从 <lb ed="X" n="0384c03"/><lb ed="R033" n="0030a03"/>宽至狭欲显净土之教是纯非杂是大非小是顿非 <lb ed="X" n="0384c04"/><lb ed="R033" n="0030a04"/>渐是了義非不了義也。</p> <lb ed="X" n="0384c05"/><lb ed="R033" n="0030a05"/><p xml:id="pX22p0384c0501">随释中明二土纯杂标分大略有二者问疏主区分 <lb ed="X" n="0384c06"/><lb ed="R033" n="0030a06"/>两土教法纯杂有异前古未闻达士无不适从小智 <lb ed="X" n="0384c07"/><lb ed="R033" n="0030a07"/>尙生轻诮为有典據为出臆裁试请申通永祛疑惑 <lb ed="X" n="0384c08"/><lb ed="R033" n="0030a08"/>答造疏通经立言判教苟无正量安敢师心非独无 <lb ed="X" n="0384c09"/><lb ed="R033" n="0030a09"/>功反贻伊戚但義蕴群编名出今疏无文有義智者 <lb ed="X" n="0384c10"/><lb ed="R033" n="0030a10"/>用之今为委陈庶幾一悟故天台十疑论明自力他 <lb ed="X" n="0384c11"/><lb ed="R033" n="0030a11"/>力自力者此土修道卒未得成他力者若信弥陀大 <lb ed="X" n="0384c12"/><lb ed="R033" n="0030a12"/>悲愿力摄取不捨即得往生复引十住婆沙论难易 <lb ed="X" n="0384c13"/><lb ed="R033" n="0030a13"/>二道云难行道者在此五浊恶世无量<persName>佛</persName>所求菩提 <lb ed="X" n="0384c14"/><lb ed="R033" n="0030a14"/>道是为甚难<note place="inline">云云</note>易行道者谓信<persName>佛</persName>语修念<persName>佛</persName>三昧<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0384c15"/><lb ed="R033" n="0030a15"/>力摄持即得往生<note place="inline">云云</note>准知自行难行道非此土入道 <lb ed="X" n="0384c16"/><lb ed="R033" n="0030a16"/>教耶他力易行道非净土入道教耶又如善导玄義 <lb ed="X" n="0384c17"/><lb ed="R033" n="0030a17"/>专杂二修以分两土进道不同瑛师修证仪中乃有 <lb ed="X" n="0384c18"/><lb ed="R033" n="0030a18"/>此方破惑证真求生西方净土之说疏主深得<persName>佛</persName>意 <lb ed="X" n="0384c19"/><lb ed="R033" n="0030b01"/>仰则先贤故兹高判独拔古今可使四海咸规万载 <lb ed="X" n="0384c20"/><lb ed="R033" n="0030b02"/>不易也次别释此土教中二先叙立教不纯经下次 <lb ed="X" n="0384c21"/><lb ed="R033" n="0030b03"/>明判释有异初中先明機别初句以处召人即指群 <lb ed="X" n="0384c22"/><lb ed="R033" n="0030b04"/>迷也惑业是因根性属果果即苦报三道具焉能生 <lb ed="X" n="0384c23"/><lb ed="R033" n="0030b05"/>为根不改曰性随其惑业迭论重轻故有差别在下 <lb ed="X" n="0384c24"/><lb ed="R033" n="0030b06"/>次明教杂上二句通明下二句别示南山云機分小 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0385a" n="0385a"/> <lb ed="X" n="0385a01"/><lb ed="R033" n="0030b07"/>大之别道殊半满之科是也判释中初正明互不同 <lb ed="X" n="0385a02"/><lb ed="R033" n="0030b08"/>者天下盛行莫如天台贤首天台则立四教所谓藏 <lb ed="X" n="0385a03"/><lb ed="R033" n="0030b09"/>通别圆贤首则立五教所谓愚法小乘教大乘始教 <lb ed="X" n="0385a04"/><lb ed="R033" n="0030b10"/>大乘终教大乘顿教一乘圆教迭废立者淸凉疏中 <lb ed="X" n="0385a05"/><lb ed="R033" n="0030b11"/>具出始从一教至于五教总二十馀家辅观备引兹 <lb ed="X" n="0385a06"/><lb ed="R033" n="0030b12"/>不繁文下二句指略净土教中初立義故下引证虽 <lb ed="X" n="0385a07"/><lb ed="R033" n="0030b13"/>下释疑初中初句总标对前五浊故云净土次句目 <lb ed="X" n="0385a08"/><lb ed="R033" n="0030b14"/>教对前大小偏圆故曰纯一又次句召機对前根性 <lb ed="X" n="0385a09"/><lb ed="R033" n="0030b15"/>差别故曰良伴众下二句明品位有殊莫下推因果 <lb ed="X" n="0385a10"/><lb ed="R033" n="0030b16"/>不别发无上心因也不退菩提果也引证中论即天 <lb ed="X" n="0385a11"/><lb ed="R033" n="0030b17"/>亲所造既云二乘不生可证上文淸净良伴馀如後 <lb ed="X" n="0385a12"/><lb ed="R033" n="0030b18"/>辨结示中是知二字蹑上二科总显纯杂则下别示 <lb ed="X" n="0385a13"/><lb ed="R033" n="0031a01"/>净土機教既纯更无馀论故曰不劳<note place="inline">馀如扶新</note>。</p> <lb ed="X" n="0385a14"/><lb ed="R033" n="0031a02"/><p xml:id="pX22p0385a1401">二大小渐顿中初科初句标起天下引释天台总判 <lb ed="X" n="0385a15"/><lb ed="R033" n="0031a03"/>一代教法先竖论五时次横辨八教凡释一经必立 <lb ed="X" n="0385a16"/><lb ed="R033" n="0031a04"/>五重玄義教相一章最居其末大乘约教判也方等 <lb ed="X" n="0385a17"/><lb ed="R033" n="0031a05"/>约时判也四教幷谈四機普被故名方等文中第列 <lb ed="X" n="0385a18"/><lb ed="R033" n="0031a06"/>三義初约大小彼宗通别圆三俱称大乘唯藏教名 <lb ed="X" n="0385a19"/><lb ed="R033" n="0031a07"/>小言只云者白莲记云只犹直也斯言甚当不必他 <lb ed="X" n="0385a20"/><lb ed="R033" n="0031a08"/>云次约二藏本出伽论智论亦然三约渐顿然此三 <lb ed="X" n="0385a21"/><lb ed="R033" n="0031a09"/>義从宽至狭大乘既通三教尙兼二乘故须次義也 <lb ed="X" n="0385a22"/><lb ed="R033" n="0031a10"/>菩萨犹通偏渐复须後義也则知此经乃是大乘菩 <lb ed="X" n="0385a23"/><lb ed="R033" n="0031a11"/>萨顿教如是甄别方为尽理<note place="inline">馀如扶新</note>再引远疏独证顿 <lb ed="X" n="0385a24"/><lb ed="R033" n="0031a12"/>義韦下引当機证文见台疏<note place="inline">或约开显强生问答甚乖教意</note>结成中 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0385b" n="0385b"/> <lb ed="X" n="0385b01"/><lb ed="R033" n="0031a13"/>文有三段初正结专據二师故曰准知不独此经故 <lb ed="X" n="0385b02"/><lb ed="R033" n="0031a14"/>曰一代简非渐顿故曰圆顿不杂偏小故无馀途慈 <lb ed="X" n="0385b03"/><lb ed="R033" n="0031a15"/>下引证文出决疑行愿门括即搜括也贝书即指小 <lb ed="X" n="0385b04"/><lb ed="R033" n="0031a16"/>乘经部无一字者以显绝分尙不说有岂复劝生彼 <lb ed="X" n="0385b05"/><lb ed="R033" n="0031a17"/>文但说无土恐疑有<persName>佛</persName>复助释云不说弥陀如古德 <lb ed="X" n="0385b06"/><lb ed="R033" n="0031a18"/>云小乘无他<persName>佛</persName>之说大教有刹海之谈是下结劝下 <lb ed="X" n="0385b07"/><lb ed="R033" n="0031b01"/><persName>佛</persName>种者如常不轻十六王子结缘之徒是也。</p> <lb ed="X" n="0385b08"/><lb ed="R033" n="0031b02"/><p xml:id="pX22p0385b0801">三简了不了总分中初句标慈下释撮略决疑中文 <lb ed="X" n="0385b09"/><lb ed="R033" n="0031b03"/>初以大小对简二独就大简言大乘者梵语摩诃衍 <lb ed="X" n="0385b10"/><lb ed="R033" n="0031b04"/>此翻大乘通含三教复有了不了者彼云今明大乘 <lb ed="X" n="0385b11"/><lb ed="R033" n="0031b05"/>复有三种一者大乘通教此教门虽通大类狎二乘 <lb ed="X" n="0385b12"/><lb ed="R033" n="0031b06"/>菩萨虽复化他化毕终归<g ref="#CB01926">灰</g>断净土深理非彼所知 <lb ed="X" n="0385b13"/><lb ed="R033" n="0031b07"/>非了義也二者大乘别教此乃诠旨隔历因果不融 <lb ed="X" n="0385b14"/><lb ed="R033" n="0031b08"/>净土则理外修成万法乃不由心具虽廣游<persName>佛</persName>刹然 <lb ed="X" n="0385b15"/><lb ed="R033" n="0031b09"/>往生妙旨斯亦未了三者<persName>佛</persName>乘圆教理事圆融因果 <lb ed="X" n="0385b16"/><lb ed="R033" n="0031b10"/>顿足<persName>佛</persName>法之妙过此<anchor xml:id="nkr_note_add_0385b1601" n="0385b1601"/><anchor xml:id="beg0385b1601" n="0385b1601"/>已<anchor xml:id="end0385b1601"/>往不知所云<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0385b1602" n="0385b1602"/><anchor xml:id="beg0385b1602" n="0385b1602"/>已<anchor xml:id="end0385b1602"/>上彼文</note>今论净土 <lb ed="X" n="0385b17"/><lb ed="R033" n="0031b11"/>唯取最後圆顿<persName>佛</persName>乘简之极也经下彼自引证可见 <lb ed="X" n="0385b18"/><lb ed="R033" n="0031b12"/>别示初科约義中初明身土非他如下明往生非外 <lb ed="X" n="0385b19"/><lb ed="R033" n="0031b13"/>了谓照了达谓体达净土即同居依报也弥陀即应 <lb ed="X" n="0385b20"/><lb ed="R033" n="0031b14"/>身正报也极乐依正同居一心心性遍周法界无外 <lb ed="X" n="0385b21"/><lb ed="R033" n="0031b15"/>若一毫法从心外生不名了義又复心即是土性即 <lb ed="X" n="0385b22"/><lb ed="R033" n="0031b16"/>是<persName>佛</persName>所以文中皆曰非他是则心性<persName>佛</persName>土毕竟平等 <lb ed="X" n="0385b23"/><lb ed="R033" n="0031b17"/>无二无别也回神与下法花等四句皆是决疑中文 <lb ed="X" n="0385b24"/><lb ed="R033" n="0031b18"/>既了身土无非心性虽越亿刹不離<anchor xml:id="nkr_note_add_0385b2401" n="0385b2401"/><anchor xml:id="beg0385b2401" n="0385b2401"/>己<anchor xml:id="end0385b2401"/>心虽孕莲沼 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0385c" n="0385c"/> <lb ed="X" n="0385c01"/><lb ed="R033" n="0032a01"/>不離刹那<anchor xml:id="nkr_note_add_0385c0101" n="0385c0101"/><anchor xml:id="beg0385c0101" n="0385c0101"/>己<anchor xml:id="end0385c0101"/>心刹那俱指当念也引证中文为三段 <lb ed="X" n="0385c02"/><lb ed="R033" n="0032a02"/>初引四经即下结示只下复疏所以特引四经者前 <lb ed="X" n="0385c03"/><lb ed="R033" n="0032a03"/>二证上弥陀即性後二证上净土即心本经略如前 <lb ed="X" n="0385c04"/><lb ed="R033" n="0032a04"/>示<persName>佛</persName>既心作心是则与法花开<persName>佛</persName>知见其義无别故 <lb ed="X" n="0385c05"/><lb ed="R033" n="0032a05"/>云即是等仍又蹑前简判益显今经了中之了也楞 <lb ed="X" n="0385c06"/><lb ed="R033" n="0032a06"/>严中上二句属因下二句明果即心忆念显<persName>佛</persName>非外 <lb ed="X" n="0385c07"/><lb ed="R033" n="0032a07"/>现前当来者即同象观云于现身中得念<persName>佛</persName>三昧<note place="inline">现前 <lb ed="X" n="0385c08"/><lb ed="R033" n="0032a08"/>也</note><persName>佛</persName>观云捨身他世得无生忍<note place="inline">当来也</note>当坐道场生诸 <lb ed="X" n="0385c09"/><lb ed="R033" n="0032a09"/><persName>佛</persName>家是故註云成<persName>佛</persName>不久法花称妙者在昔诸经权 <lb ed="X" n="0385c10"/><lb ed="R033" n="0032a10"/>实未会悉属于粗唯至法花点权即实始得妙名华 <lb ed="X" n="0385c11"/><lb ed="R033" n="0032a11"/>严言极者若通指花严部教未为圆极淸凉疏云一 <lb ed="X" n="0385c12"/><lb ed="R033" n="0032a12"/>极唱高二乘绝听是也今别约部中圆意与法花同 <lb ed="X" n="0385c13"/><lb ed="R033" n="0032a13"/>特擧妙部极谈以彰净土非偏小也结示中上引四 <lb ed="X" n="0385c14"/><lb ed="R033" n="0032a14"/>经双证故双结云净秽身土等也复疏中恐谓身土 <lb ed="X" n="0385c15"/><lb ed="R033" n="0032a15"/>既即我心心净土净何须外求破此执情故云只由 <lb ed="X" n="0385c16"/><lb ed="R033" n="0032a16"/>等体之与性其義不别即前法体一实境界也虚融 <lb ed="X" n="0385c17"/><lb ed="R033" n="0032a17"/>言其体量包遍言其体德量则无处不周德乃无法 <lb ed="X" n="0385c18"/><lb ed="R033" n="0032a18"/>不具言包遍者楞严云如意默容十方三世一切世 <lb ed="X" n="0385c19"/><lb ed="R033" n="0032b01"/>间出世间法唯圣与凡无不包容又云心精遍圆含 <lb ed="X" n="0385c20"/><lb ed="R033" n="0032b02"/>裹十方等斯皆包遍之義当以意求文无以文害意 <lb ed="X" n="0385c21"/><lb ed="R033" n="0032b03"/>或见疏主赞文性本包容及今包遍之语辄生轻议 <lb ed="X" n="0385c22"/><lb ed="R033" n="0032b04"/>未之思尔既达此理于无往来不碍往来向无取舍 <lb ed="X" n="0385c23"/><lb ed="R033" n="0032b05"/>不妨取舍往来即性性无所移取舍全心心常宛尔 <lb ed="X" n="0385c24"/><lb ed="R033" n="0032b06"/>故慈雲云当知净土百宝莊严九品因果幷在众生 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0386a" n="0386a"/> <lb ed="X" n="0386a01"/><lb ed="R033" n="0032b07"/>介尔心中理性具足方得今日往生事用随愿自然 <lb ed="X" n="0386a02"/><lb ed="R033" n="0032b08"/>是则旁罗十方不離当念往来法界正协唯心免信 <lb ed="X" n="0386a03"/><lb ed="R033" n="0032b09"/>常流执此非彼伟哉斯言若也凝然不动便为无生 <lb ed="X" n="0386a04"/><lb ed="R033" n="0032b10"/>妙理与彼偏空断见相去幾何辅正堕此悲夫<note place="inline">委如扶新</note> <lb ed="X" n="0386a05"/><lb ed="R033" n="0032b11"/>辅观有辞明适越无非宋国之语以喩舍此取彼正 <lb ed="X" n="0386a06"/><lb ed="R033" n="0032b12"/>因亦有旧适他<g ref="#CB15131">邦</g>後忽忆想如在目前之喩斯皆情 <lb ed="X" n="0386a07"/><lb ed="R033" n="0032b13"/>想测度安称唯心是法非思量分别之所能解唯忘 <lb ed="X" n="0386a08"/><lb ed="R033" n="0032b14"/>情離念者始可与议也斥偏执叙非中初四句总标 <lb ed="X" n="0386a09"/><lb ed="R033" n="0032b15"/>浅识肤受故云末学点灵与下二心字即妄念也自 <lb ed="X" n="0386a10"/><lb ed="R033" n="0032b16"/>下四句出计指下二句显过弥陀外物对上<persName>佛</persName>即我 <lb ed="X" n="0386a11"/><lb ed="R033" n="0032b17"/>心极乐他<g ref="#CB15131">邦</g>对上心净土净引斥中文见天竺集初 <lb ed="X" n="0386a12"/><lb ed="R033" n="0032b18"/>叙外执对之可见释下决破自分二段初正决外执 <lb ed="X" n="0386a13"/><lb ed="R033" n="0033a01"/>二世下因斥邪空初中初句总断将下牒计若下正 <lb ed="X" n="0386a14"/><lb ed="R033" n="0033a02"/>决言心遍者全体名遍非遍而遍也言尘遍者尘无 <lb ed="X" n="0386a15"/><lb ed="R033" n="0033a03"/>自性揽真而成真性既遍尘亦随遍古德云色何以 <lb ed="X" n="0386a16"/><lb ed="R033" n="0033a04"/>遍色即心故慈雲云一念既然一尘亦尔一一心中 <lb ed="X" n="0386a17"/><lb ed="R033" n="0033a05"/>一切尘一一尘中一切心一一心尘复互周褈褈无 <lb ed="X" n="0386a18"/><lb ed="R033" n="0033a06"/>尽如帝网是也若了心尘互遍何愁十万之遥咫步 <lb ed="X" n="0386a19"/><lb ed="R033" n="0033a07"/>之间尙涉程途岂在心外犹成二法弥须得意不可 <lb ed="X" n="0386a20"/><lb ed="R033" n="0033a08"/>封文斥邪空中但学虚言全无正见鼠喞鸟空即斯 <lb ed="X" n="0386a21"/><lb ed="R033" n="0033a09"/>人也岂下初明损自谤法谤心即苦因殃坠万劫即 <lb ed="X" n="0386a22"/><lb ed="R033" n="0033a10"/>苦果妄下次明损他结告中上二句荷德下二句劝 <lb ed="X" n="0386a23"/><lb ed="R033" n="0033a11"/>依<note place="inline">师承引孔子曰药酒苦于口而利于病忠言逆于耳而利于行</note>。</p> <lb ed="X" n="0386a24"/><lb ed="R033" n="0033a12"/><p xml:id="pX22p0386a2401">辩经宗标示中以主释宗乃有三義一者独尊義天 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0386b" n="0386b"/> <lb ed="X" n="0386b01"/><lb ed="R033" n="0033a13"/>无二日国无二王故二者统摄義如网之纲如裘之 <lb ed="X" n="0386b02"/><lb ed="R033" n="0033a14"/>领故三者归趣義星必拱北水必朝东故今经之主 <lb ed="X" n="0386b03"/><lb ed="R033" n="0033a15"/>备兹三義讲者临文详而说之问天台释经必出经 <lb ed="X" n="0386b04"/><lb ed="R033" n="0033a16"/>体今何但立宗耶答向明法体一实境界非体而何 <lb ed="X" n="0386b05"/><lb ed="R033" n="0033a17"/>问一实境界乃是通明一代法体未审今经的指何 <lb ed="X" n="0386b06"/><lb ed="R033" n="0033a18"/>法为体答有通有别通则一经始末二八妙境悉是 <lb ed="X" n="0386b07"/><lb ed="R033" n="0033b01"/>法藏比丘无作愿力所成皆为今经正体别如象观 <lb ed="X" n="0386b08"/><lb ed="R033" n="0033b02"/>是心作<persName>佛</persName>是心是<persName>佛</persName>疏主会同法花开<persName>佛</persName>知见出体 <lb ed="X" n="0386b09"/><lb ed="R033" n="0033b03"/>愈明问天台取体必以修性離合拣辨无遗今何通 <lb ed="X" n="0386b10"/><lb ed="R033" n="0033b04"/>漫答前约纯杂大小渐顿了不了義次第甄明非不 <lb ed="X" n="0386b11"/><lb ed="R033" n="0033b05"/>亲的何更致疑问既立体宗还可立用得否答可在 <lb ed="X" n="0386b12"/><lb ed="R033" n="0033b06"/>文非不明白今为显立其名应云一实境界为体观 <lb ed="X" n="0386b13"/><lb ed="R033" n="0033b07"/><persName>佛</persName>三昧为宗除疑捨障为用若尔复与天台所立为 <lb ed="X" n="0386b14"/><lb ed="R033" n="0033b08"/>同为异答同中有异异中有同请细考之无使相滥 <lb ed="X" n="0386b15"/><lb ed="R033" n="0033b09"/>次科引释考定中大有二节初引天台次引二师今 <lb ed="X" n="0386b16"/><lb ed="R033" n="0033b10"/>经定宗古今诤论况文旨深隐猝难取解不免细释 <lb ed="X" n="0386b17"/><lb ed="R033" n="0033b11"/>勿诮繁词天台中自分为三初引文此下二句判定 <lb ed="X" n="0386b18"/><lb ed="R033" n="0033b12"/>观下二句释意判定中據彼现文心观之言是故判 <lb ed="X" n="0386b19"/><lb ed="R033" n="0033b13"/>为单就能观也释意中应先征起云天台既立能观 <lb ed="X" n="0386b20"/><lb ed="R033" n="0033b14"/>必具所观如何单云心观耶乃释出云據理能观必 <lb ed="X" n="0386b21"/><lb ed="R033" n="0033b15"/>具所观境观相当定不可阙所以只云心观为宗者 <lb ed="X" n="0386b22"/><lb ed="R033" n="0033b16"/>且就能观一边为言故云观<persName>佛</persName>依正得非心观乎如 <lb ed="X" n="0386b23"/><lb ed="R033" n="0033b17"/>下疏引十疑论云凡求生者希心起想缘阿弥陀<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0386b24"/><lb ed="R033" n="0033b18"/>及彼七宝莊严疏即结云今经观<persName>佛</persName>斯为明據用彼 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0386c" n="0386c"/> <lb ed="X" n="0386c01"/><lb ed="R033" n="0034a01"/>照此天台非不立所观则知心观为宗且就能观言 <lb ed="X" n="0386c02"/><lb ed="R033" n="0034a02"/>之明矣请考上下判定之语天台则云单就为言二 <lb ed="X" n="0386c03"/><lb ed="R033" n="0034a03"/>师则云通就而立深有其致以意逆之当自得之二 <lb ed="X" n="0386c04"/><lb ed="R033" n="0034a04"/>师中亦分为三初引文二家建立既同是故合示言 <lb ed="X" n="0386c05"/><lb ed="R033" n="0034a05"/>宗趣各异者正因备引远疏出诸经宗今據玄義云 <lb ed="X" n="0386c06"/><lb ed="R033" n="0034a06"/>维摩经以不思议解脱为宗大品以空慧为宗此例 <lb ed="X" n="0386c07"/><lb ed="R033" n="0034a07"/>非一今此观无量寿<persName>佛</persName>经以观<persName>佛</persName>三昧为宗亦以念 <lb ed="X" n="0386c08"/><lb ed="R033" n="0034a08"/><persName>佛</persName>三昧为宗此下二判定據彼现文所立观即能观 <lb ed="X" n="0386c09"/><lb ed="R033" n="0034a09"/><persName>佛</persName>即所观是故判云通就能所也观虽下三释意亦 <lb ed="X" n="0386c10"/><lb ed="R033" n="0034a10"/>先征起云经中具列依正莊严总十六境何故独云 <lb ed="X" n="0386c11"/><lb ed="R033" n="0034a11"/>观<persName>佛</persName>而下释出正显经宗即下引经证上主義念即 <lb ed="X" n="0386c12"/><lb ed="R033" n="0034a12"/>是观会同宗名但下今疏标简如首题者应云此经 <lb ed="X" n="0386c13"/><lb ed="R033" n="0034a13"/>以观无量寿<persName>佛</persName>为宗方尽善美问今疏连引三家立 <lb ed="X" n="0386c14"/><lb ed="R033" n="0034a14"/>宗而无去取未审以何而为正说答俱正说也但據 <lb ed="X" n="0386c15"/><lb ed="R033" n="0034a15"/>台疏现文只云心观为宗未见所观尙恐通漫故引 <lb ed="X" n="0386c16"/><lb ed="R033" n="0034a16"/>二师而成显之虽则二师能所双立犹有相滥故复 <lb ed="X" n="0386c17"/><lb ed="R033" n="0034a17"/>简之欲使三宗義归一揆用成今家正義所以文中 <lb ed="X" n="0386c18"/><lb ed="R033" n="0034a18"/>略无一言与夺意在此也自非疏主具择法眼焉能 <lb ed="X" n="0386c19"/><lb ed="R033" n="0034b01"/>如是精细甄别<note place="inline">他谓不取天台辄生词讼委如扶新</note>显勝中以由今经 <lb ed="X" n="0386c20"/><lb ed="R033" n="0034b02"/>观<persName>佛</persName>为主故引彼经特彰功勝具云<persName>佛</persName>说观<persName>佛</persName>三昧 <lb ed="X" n="0386c21"/><lb ed="R033" n="0034b03"/>海经晋朝<persName>佛陀</persName><g ref="#CB02494">跋</g>陀译十卷成文引经三段初段即 <lb ed="X" n="0386c22"/><lb ed="R033" n="0034b04"/>灭恶生善阿难对告人也观<persName>佛</persName>三昧标指行法也观 <lb ed="X" n="0386c23"/><lb ed="R033" n="0034b05"/>即能观<persName>佛</persName>即所观境观泯合惑破理显乃名三昧梵 <lb ed="X" n="0386c24"/><lb ed="R033" n="0034b06"/>语三摩提讹略名为三昧此翻正心行处是心无始 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0387a" n="0387a"/> <lb ed="X" n="0387a01"/><lb ed="R033" n="0034b07"/>常曲不端入正行处心则端直如蛇行常曲入筒则 <lb ed="X" n="0387a02"/><lb ed="R033" n="0034b08"/>直大论云一切禅定心皆名三摩地初明灭恶不出 <lb ed="X" n="0387a03"/><lb ed="R033" n="0034b09"/>三道犯罪破戒业道也失道即堕恶趣苦道也馀四 <lb ed="X" n="0387a04"/><lb ed="R033" n="0034b10"/>幷烦恼道也诸<persName>佛</persName>下次明生善诸<persName>佛</persName>即人楞严即法 <lb ed="X" n="0387a05"/><lb ed="R033" n="0034b11"/>人法皆从此三昧出如金刚般若云诸<persName>佛</persName>及阿耨菩 <lb ed="X" n="0387a06"/><lb ed="R033" n="0034b12"/>提皆从此经出是也梵语首楞严此翻健相<note place="inline">云云</note>又下 <lb ed="X" n="0387a07"/><lb ed="R033" n="0034b13"/>次段擧况初标行以下彰益现感说法来成<persName>佛</persName>因何 <lb ed="X" n="0387a08"/><lb ed="R033" n="0034b14"/>下正况一毛尙尔具足可知又云下第三段前但总 <lb ed="X" n="0387a09"/><lb ed="R033" n="0034b15"/>论灭恶此复细陈罪相初叙过若下次显德寻文可 <lb ed="X" n="0387a10"/><lb ed="R033" n="0034b16"/>见结示中初二句总标功德难思者良由诸<persName>佛</persName>三身 <lb ed="X" n="0387a11"/><lb ed="R033" n="0034b17"/>圆证三德圆显安住秘藏端拱寂光摄念谛观心冥 <lb ed="X" n="0387a12"/><lb ed="R033" n="0034b18"/>真境<persName>佛</persName>从心现感应道交灭业破障只在刹那此理 <lb ed="X" n="0387a13"/><lb ed="R033" n="0035a01"/>深妙故曰难思良下别示初二句观法身<persName>佛</persName>破烦恼 <lb ed="X" n="0387a14"/><lb ed="R033" n="0035a02"/>障虚实相对也假下二句观报身<persName>佛</persName>破黑业障愚智 <lb ed="X" n="0387a15"/><lb ed="R033" n="0035a03"/>相对也藉下二句观应身<persName>佛</persName>破生死障悲苦相对也 <lb ed="X" n="0387a16"/><lb ed="R033" n="0035a04"/>是下二句总结破障显德斯为第一故喩前阵初门 <lb ed="X" n="0387a17"/><lb ed="R033" n="0035a05"/>以显观<persName>佛</persName>是究竟法也<note place="inline">馀如扶新</note>复引楞严成上结示之 <lb ed="X" n="0387a18"/><lb ed="R033" n="0035a06"/>意不假方便非渐修也自得心开即顿悟也摄心观 <lb ed="X" n="0387a19"/><lb ed="R033" n="0035a07"/><persName>佛</persName>喩染香人入<persName>佛</persName>境界如有香气三昧成就故曰香 <lb ed="X" n="0387a20"/><lb ed="R033" n="0035a08"/>光莊严如後即辩观法中。</p> <lb ed="X" n="0387a21"/><lb ed="R033" n="0035a09"/><p xml:id="pX22p0387a2101">二辩事理示名体中所以须明事理者理即平等性 <lb ed="X" n="0387a22"/><lb ed="R033" n="0035a10"/>体事乃差别境界全理是事全事是理理事相即一 <lb ed="X" n="0387a23"/><lb ed="R033" n="0035a11"/>法二名斯乃千圣之本源万化之归趣诸<persName>佛</persName>常依二 <lb ed="X" n="0387a24"/><lb ed="R033" n="0035a12"/>谛说法良在于此欲显弥陀身土虽是同居不離寂 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0387b" n="0387b"/> <lb ed="X" n="0387b01"/><lb ed="R033" n="0035a13"/>光虽是应身不離遮那理事无偏任智修习利皆理 <lb ed="X" n="0387b02"/><lb ed="R033" n="0035a14"/>观钝唯事想下文欲示境观是故于此预明初句总 <lb ed="X" n="0387b03"/><lb ed="R033" n="0035a15"/>标次二句约名乍异理本绝言假名而召故曰强也 <lb ed="X" n="0387b04"/><lb ed="R033" n="0035a16"/>事相差别擧一全收故曰总也又次二句據体会同 <lb ed="X" n="0387b05"/><lb ed="R033" n="0035a17"/>其下擧喩释出波字喩上事异水<anchor xml:id="nkr_note_orig_0387001" n="0387001"/>黑喩上理同若下 <lb ed="X" n="0387b06"/><lb ed="R033" n="0035a18"/>斥世抗分是下二句结示彰过显圆融中初依天台 <lb ed="X" n="0387b07"/><lb ed="R033" n="0035b01"/>先引文是下结显彼论先疑曰诸法无生平等寂灭 <lb ed="X" n="0387b08"/><lb ed="R033" n="0035b02"/>今乃舍此取彼与理乖违故此释之初明忘筌则通 <lb ed="X" n="0387b09"/><lb ed="R033" n="0035b03"/>识见超拔故称智者炽燃猛烈之貌求生净土不滞 <lb ed="X" n="0387b10"/><lb ed="R033" n="0035b04"/>空也生体叵得不著有也二边俱泯中道全彰故曰 <lb ed="X" n="0387b11"/><lb ed="R033" n="0035b05"/>真无生也愚下次明守株则塞胶固封执故称愚者 <lb ed="X" n="0387b12"/><lb ed="R033" n="0035b06"/>随言生解任物牵行事等夜遊罔分南北生作生解 <lb ed="X" n="0387b13"/><lb ed="R033" n="0035b07"/>著常见也无作无解著断见也而下随病发药不下 <lb ed="X" n="0387b14"/><lb ed="R033" n="0035b08"/>蹑过指斥非理曰横断常二见矛盾相攻其误非浅 <lb ed="X" n="0387b15"/><lb ed="R033" n="0035b09"/>故曰幾许结显中承上论文释成前義达事即理等 <lb ed="X" n="0387b16"/><lb ed="R033" n="0035b10"/>者即论文云非谓因缘生外别有不生不灭亦非不 <lb ed="X" n="0387b17"/><lb ed="R033" n="0035b11"/>求生净土唤作无生<note place="inline">云云</note>亦如慈雲云真解空者即于 <lb ed="X" n="0387b18"/><lb ed="R033" n="0035b12"/>因缘法中了生无生性灭无灭性非谓断无为不生 <lb ed="X" n="0387b19"/><lb ed="R033" n="0035b13"/>灭是也事理混融思议叵及故称妙也次准南山中 <lb ed="X" n="0387b20"/><lb ed="R033" n="0035b14"/>所以须此科者盖由上引论文愚智两别愚者故非 <lb ed="X" n="0387b21"/><lb ed="R033" n="0035b15"/>所取智者唯局利根今经观法利钝兼资若唯达理 <lb ed="X" n="0387b22"/><lb ed="R033" n="0035b16"/>钝根莫及复准南山事理二忏须分两根欲显今经 <lb ed="X" n="0387b23"/><lb ed="R033" n="0035b17"/>通被利钝故也问钝之与愚何以分异答须知钝根 <lb ed="X" n="0387b24"/><lb ed="R033" n="0035b18"/>若望愚者俱得称利但不若利根直达法性附事而 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0387c" n="0387c"/> <lb ed="X" n="0387c01"/><lb ed="R033" n="0036a01"/>修故名为钝非如愚人瞢无所晓也初引文事钞云 <lb ed="X" n="0387c02"/><lb ed="R033" n="0036a02"/>理據利智观彼罪性由妄覆心钝根未达专令修事 <lb ed="X" n="0387c03"/><lb ed="R033" n="0036a03"/>业疏云理忏者要识心本是大乘理其体淸净妙用 <lb ed="X" n="0387c04"/><lb ed="R033" n="0036a04"/>虚通廓达无碍等事忏者如世常行或依塔庙或造 <lb ed="X" n="0387c05"/><lb ed="R033" n="0036a05"/><persName>佛</persName>经礼诵诸业皆缘事起等馀下正示初拣他经局 <lb ed="X" n="0387c06"/><lb ed="R033" n="0036a06"/>被今下明今经通摄又利下约业成俱生但下據入 <lb ed="X" n="0387c07"/><lb ed="R033" n="0036a07"/>位分异<note place="inline">有难唯心不合属理备如扶新</note>斥互判初叙中初二句总标 <lb ed="X" n="0387c08"/><lb ed="R033" n="0036a08"/>一下别列初说即四明妙宗钞彼云以法界心观法 <lb ed="X" n="0387c09"/><lb ed="R033" n="0036a09"/>界境生于法界依正色心故十六境岂不一一皆是 <lb ed="X" n="0387c10"/><lb ed="R033" n="0036a10"/>圆妙三谛三观<note place="inline">云云</note>次说即桐江修证仪彼文问曰般 <lb ed="X" n="0387c11"/><lb ed="R033" n="0036a11"/>舟观<persName>佛</persName>与今何殊答彼是先观事境後修理观此经 <lb ed="X" n="0387c12"/><lb ed="R033" n="0036a12"/>直观事境而取往生等後说即孤山刊正记彼亦问 <lb ed="X" n="0387c13"/><lb ed="R033" n="0036a13"/>曰<persName>佛</persName>身观云是法界身入心想中岂非理观耶答此 <lb ed="X" n="0387c14"/><lb ed="R033" n="0036a14"/>一虽理馀皆是事从多以判俱事观也今下随後指 <lb ed="X" n="0387c15"/><lb ed="R033" n="0036a15"/>破夫下重斥第三利则俱理钝则俱事岂可一人修 <lb ed="X" n="0387c16"/><lb ed="R033" n="0036a16"/>观而分两途乎出经意中初據所观不偏得下约能 <lb ed="X" n="0387c17"/><lb ed="R033" n="0036a17"/>观自异若或局定前境无乃被機不周专事则上根 <lb ed="X" n="0387c18"/><lb ed="R033" n="0036a18"/>不欣专理则下根难造任智浅深无可不可斯乃今 <lb ed="X" n="0387c19"/><lb ed="R033" n="0036b01"/>疏妙谈也<note place="inline">馀如扶新</note>引古中據唐皎然撰塔铭云师刘氏 <lb ed="X" n="0387c20"/><lb ed="R033" n="0036b02"/>之子汉楚王交三十一代孙事灵隐<anchor xml:id="nkr_note_add_0387c2001" n="0387c2001"/><anchor xml:id="beg0387c2001" n="0387c2001"/>某<anchor xml:id="end0387c2001"/>禅师闻其指 <lb ed="X" n="0387c21"/><lb ed="R033" n="0036b03"/>训如凉风入怀醒然淸悟初传律于会稽大师昙一 <lb ed="X" n="0387c22"/><lb ed="R033" n="0036b04"/>乾元中有诏天下大德七人长讲戒律师预选焉顷 <lb ed="X" n="0387c23"/><lb ed="R033" n="0036b05"/>年净土一门不愆于念尝谓人曰昔闻西方之行馀 <lb ed="X" n="0387c24"/><lb ed="R033" n="0036b06"/>如疏引初引昔迷有相即事也此下明後悟蓬心蓬 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0388a" n="0388a"/> <lb ed="X" n="0388a01"/><lb ed="R033" n="0036b07"/>即草名其心拳曲<note place="inline">莊子云今夫子亦有蓬心</note>达观即理性虚通也 <lb ed="X" n="0388a02"/><lb ed="R033" n="0036b08"/>何下彼自征释言意色香皆是事之微末尙与理等 <lb ed="X" n="0388a03"/><lb ed="R033" n="0036b09"/>岂有观想正念而非理乎细下今疏评量上二句与 <lb ed="X" n="0388a04"/><lb ed="R033" n="0036b10"/>以由今经十六种境皆名为观故云深会但下二句 <lb ed="X" n="0388a05"/><lb ed="R033" n="0036b11"/>夺得于上根失于中下释疑妨问修法中初叙问前 <lb ed="X" n="0388a06"/><lb ed="R033" n="0036b12"/>但通明理事今欲的明修观方法故须问决答释中 <lb ed="X" n="0388a07"/><lb ed="R033" n="0036b13"/>二意先分心境能下次明相即初中初句总标一下 <lb ed="X" n="0388a08"/><lb ed="R033" n="0036b14"/>别示能观中现前简非过未识心唯局第六心王想 <lb ed="X" n="0388a09"/><lb ed="R033" n="0036b15"/>念即指行心也引经正取初句次句兼带而来所观 <lb ed="X" n="0388a10"/><lb ed="R033" n="0036b16"/>可见欲令行者识别心境能所不滥故尔两分及乎 <lb ed="X" n="0388a11"/><lb ed="R033" n="0036b17"/>用观能所一如心境融即故曰相冥也问疏中虽分 <lb ed="X" n="0388a12"/><lb ed="R033" n="0036b18"/>能所历然未审正修观时作何方便依何仪式若何 <lb ed="X" n="0388a13"/><lb ed="R033" n="0037a01"/>用心答当如日观所示必须静室面西端坐送想彼 <lb ed="X" n="0388a14"/><lb ed="R033" n="0037a02"/>方依正因果以心取境以境繫心观之不<anchor xml:id="nkr_note_add_0388a1401" n="0388a1401"/><anchor xml:id="beg0388a1401" n="0388a1401"/>已<anchor xml:id="end0388a1401"/>心与境 <lb ed="X" n="0388a15"/><lb ed="R033" n="0037a03"/>冥然後能所两忘三昧成就闭目开目了了分明应 <lb ed="X" n="0388a16"/><lb ed="R033" n="0037a04"/>与修多罗合片有乖违悉名邪观问修此观者为毕 <lb ed="X" n="0388a17"/><lb ed="R033" n="0037a05"/>世长修为要期有限答如地观说唯除食时恒忆此 <lb ed="X" n="0388a18"/><lb ed="R033" n="0037a06"/>事理无间断然随根性利钝如何但取三昧成就以 <lb ed="X" n="0388a19"/><lb ed="R033" n="0037a07"/>为要也问文示所观指十六境为从初至後次第别 <lb ed="X" n="0388a20"/><lb ed="R033" n="0037a08"/>观为十六境一道总观别观则前後起灭未称圆融 <lb ed="X" n="0388a21"/><lb ed="R033" n="0037a09"/>总观则诸境交参若为用观答據论观法本为一機 <lb ed="X" n="0388a22"/><lb ed="R033" n="0037a10"/>而设必须从微至著原始要终先依後正境境历然 <lb ed="X" n="0388a23"/><lb ed="R033" n="0037a11"/>缺一不可但恐初心不能善观故论次第观道稍开 <lb ed="X" n="0388a24"/><lb ed="R033" n="0037a12"/>弥加增进一道而观更无前後此心尙具一切诸法 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0388b" n="0388b"/> <lb ed="X" n="0388b01"/><lb ed="R033" n="0037a13"/>况十六境乎问利根达事即理十六种境无非妙观 <lb ed="X" n="0388b02"/><lb ed="R033" n="0037a14"/>钝根但依事相安得称为十六观耶答今经通被利 <lb ed="X" n="0388b03"/><lb ed="R033" n="0037a15"/>钝两根岂可偏乎向准南山理事二忏皆可修之利 <lb ed="X" n="0388b04"/><lb ed="R033" n="0037a16"/>根莫非理观钝根皆归事想当知事想即是事观如 <lb ed="X" n="0388b05"/><lb ed="R033" n="0037a17"/>经论中明事六度即其例也次科起心乖理立难中 <lb ed="X" n="0388b06"/><lb ed="R033" n="0037a18"/>盖由前问理观而以起心取境为答正属于事故复 <lb ed="X" n="0388b07"/><lb ed="R033" n="0037b01"/>征之答中初立理次引证心即能观境即所观因缘 <lb ed="X" n="0388b08"/><lb ed="R033" n="0037b02"/>生者中观论云因缘所生法我说即是空北山录云 <lb ed="X" n="0388b09"/><lb ed="R033" n="0037b03"/>万象之生不自有体待彼众缘生既待缘象本无矣 <lb ed="X" n="0388b10"/><lb ed="R033" n="0037b04"/>根于空矣譬诸水月缘会则见孰谓之空形虚无在 <lb ed="X" n="0388b11"/><lb ed="R033" n="0037b05"/>孰谓之有是也言无性者自他共離四性俱亡故体 <lb ed="X" n="0388b12"/><lb ed="R033" n="0037b06"/>非生灭者指上缘生之体本无实性无性之性有何 <lb ed="X" n="0388b13"/><lb ed="R033" n="0037b07"/>生灭若达此理终日起心未尝动念终日取境未尝 <lb ed="X" n="0388b14"/><lb ed="R033" n="0037b08"/>著相论中初句标起于下释出初五句总示此下六 <lb ed="X" n="0388b15"/><lb ed="R033" n="0037b09"/>句别示非下二句破执幷在文可见次今准中则显 <lb ed="X" n="0388b16"/><lb ed="R033" n="0037b10"/>上科所立识心为能观依正为所观非出臆断盖有 <lb ed="X" n="0388b17"/><lb ed="R033" n="0037b11"/>所承以下复示缘生心境一无混滥能下融即能观 <lb ed="X" n="0388b18"/><lb ed="R033" n="0037b12"/>心即心法也所观<persName>佛</persName>即<persName>佛</persName>法也心<persName>佛</persName>一如能所不二 <lb ed="X" n="0388b19"/><lb ed="R033" n="0037b13"/>故引花严显无差别问极乐依正是本法藏愿力所 <lb ed="X" n="0388b20"/><lb ed="R033" n="0037b14"/>成如小本云不可思议功德莊严一一皆是真实妙 <lb ed="X" n="0388b21"/><lb ed="R033" n="0037b15"/>境那谓缘生虚幻耶答当知法藏因地所修莫非达 <lb ed="X" n="0388b22"/><lb ed="R033" n="0037b16"/>缘生法显无生理在彼<anchor xml:id="nkr_note_add_0388b2201" n="0388b2201"/><anchor xml:id="beg0388b2201" n="0388b2201"/>已<anchor xml:id="end0388b2201"/>成无非真实今之行者创 <lb ed="X" n="0388b23"/><lb ed="R033" n="0037b17"/>心修观若離缘生无用心处故须托彼依正而为境 <lb ed="X" n="0388b24"/><lb ed="R033" n="0037b18"/>本熏发心性三昧未成心性未显尽属缘生也问前 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0388c" n="0388c"/> <lb ed="X" n="0388c01"/><lb ed="R033" n="0038a01"/>後诸境可是缘生<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0388c0101" n="0388c0101"/><anchor xml:id="beg0388c0101" n="0388c0101"/>已<anchor xml:id="end0388c0101"/>離阴安住秘藏何得亦是缘 <lb ed="X" n="0388c02"/><lb ed="R033" n="0038a02"/>生所摄答只由行者心想未绝外境未忘见有他<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0388c03"/><lb ed="R033" n="0038a03"/>夐在心外故属缘生过在于我何关<persName>佛</persName>乎三劝修正 <lb ed="X" n="0388c04"/><lb ed="R033" n="0038a04"/>劝中初句召当機次二句嘱开解然下劝立行不下 <lb ed="X" n="0388c05"/><lb ed="R033" n="0038a05"/>示妙理不妨心境者指上缘生法也体自无生者非 <lb ed="X" n="0388c06"/><lb ed="R033" n="0038a06"/>離缘生别有无生须了心境一一缘生当体空寂方 <lb ed="X" n="0388c07"/><lb ed="R033" n="0038a07"/>称妙观是则终日加功终日无作非使然者释上自 <lb ed="X" n="0388c08"/><lb ed="R033" n="0038a08"/>之一字也例通中初科是知者通蹑上文理事科意 <lb ed="X" n="0388c09"/><lb ed="R033" n="0038a09"/>向之所辨且就净业于缘生中达无生理今则贯通 <lb ed="X" n="0388c10"/><lb ed="R033" n="0038a10"/>一代诸大乘经所诠行法莫不皆然初立義次引文 <lb ed="X" n="0388c11"/><lb ed="R033" n="0038a11"/>初中先泛擧世出世法远指他境也出处语默近取 <lb ed="X" n="0388c12"/><lb ed="R033" n="0038a12"/>诸身也自远至近无不该收莫下一句总示非下类 <lb ed="X" n="0388c13"/><lb ed="R033" n="0038a13"/>通引文中初法花文观即能观之智一切法即所观 <lb ed="X" n="0388c14"/><lb ed="R033" n="0038a14"/>之境遍该十界依正因果故云一切由观故空一法 <lb ed="X" n="0388c15"/><lb ed="R033" n="0038a15"/>叵得如实相者不异故如不虚故实一切诸法以实 <lb ed="X" n="0388c16"/><lb ed="R033" n="0038a16"/>为相故名实相不顚倒者離八倒故次段诸法同前 <lb ed="X" n="0388c17"/><lb ed="R033" n="0038a17"/>皆字经作空字空无所有者内体本空故无有常住 <lb ed="X" n="0388c18"/><lb ed="R033" n="0038a18"/>者外相如幻故起即生也无生无灭即实相故自普 <lb ed="X" n="0388c19"/><lb ed="R033" n="0038b01"/>贤观下五文莫不皆指缘生诸法即无生理所以趣 <lb ed="X" n="0388c20"/><lb ed="R033" n="0038b02"/>擧此七文者皆有一切之言摄法尽故又复七文或 <lb ed="X" n="0388c21"/><lb ed="R033" n="0038b03"/>即诸法或離诸法大乘法体即处常離離处常即非 <lb ed="X" n="0388c22"/><lb ed="R033" n="0038b04"/>即非離而即而離微妙难思岂容情想若乃闻即作 <lb ed="X" n="0388c23"/><lb ed="R033" n="0038b05"/>即解闻離作離解斯是断常二计何关大教之正见 <lb ed="X" n="0388c24"/><lb ed="R033" n="0038b06"/>乎<note place="inline">馀如扶新</note>次劝信中初指廣若下斥非净下引示圣下 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0389a" n="0389a"/> <lb ed="X" n="0389a01"/><lb ed="R033" n="0038b07"/>结劝如是等文指上即理之教離事谈理其犹弃冰 <lb ed="X" n="0389a02"/><lb ed="R033" n="0038b08"/>求水非偏即邪何足议道偏即小乘偏空邪即外道 <lb ed="X" n="0389a03"/><lb ed="R033" n="0038b09"/>邪见净名经中宝积请问菩萨修净土行<persName>佛</persName>为廣说 <lb ed="X" n="0389a04"/><lb ed="R033" n="0038b10"/>末後乃云菩萨取于<persName>佛</persName>国皆为饶益诸众生故即接 <lb ed="X" n="0389a05"/><lb ed="R033" n="0038b11"/>今文续云菩萨成就众生故愿取<persName>佛</persName>国取<persName>佛</persName>国者非 <lb ed="X" n="0389a06"/><lb ed="R033" n="0038b12"/>于空也文中上三句显得若下二句彰失造立宫室 <lb ed="X" n="0389a07"/><lb ed="R033" n="0038b13"/>喩修万行以空喩理以地喩事空地两全则宫室可 <lb ed="X" n="0389a08"/><lb ed="R033" n="0038b14"/>立事理兼运则万行乃成若执理废事如依空无地 <lb ed="X" n="0389a09"/><lb ed="R033" n="0038b15"/>其可得乎诸<persName>佛</persName>下复引大论转证不壞假名即俗谛 <lb ed="X" n="0389a10"/><lb ed="R033" n="0038b16"/>证上依地也而说实相即真谛证上依空也结劝可 <lb ed="X" n="0389a11"/><lb ed="R033" n="0038b17"/>见<note place="inline">诸记差误对之可知</note>。</p> <lb ed="X" n="0389a12"/><lb ed="R033" n="0038b18"/><p xml:id="pX22p0389a1201">三辩观法初通括中上来虽明修观而诸经论观行 <lb ed="X" n="0389a13"/><lb ed="R033" n="0039a01"/>不同今此收束一代大乘以为五例次第拣辩一无 <lb ed="X" n="0389a14"/><lb ed="R033" n="0039a02"/>混滥欲使行者投心有托不枉时功矣文中初总标 <lb ed="X" n="0389a15"/><lb ed="R033" n="0039a03"/>一下别示初例即前法花经文次例止观即天台所 <lb ed="X" n="0389a16"/><lb ed="R033" n="0039a04"/>说凡有四本一曰圆顿止观二曰渐次止观三曰不 <lb ed="X" n="0389a17"/><lb ed="R033" n="0039a05"/>定止观四曰小止观复有南嶽止观还源藏师所撰 <lb ed="X" n="0389a18"/><lb ed="R033" n="0039a06"/>法界杜顺所立净心南山所作第三例经即净名<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0389a19"/><lb ed="R033" n="0039a07"/>问维摩汝以何等见<persName>如来</persName>乎答言如自观身实相观 <lb ed="X" n="0389a20"/><lb ed="R033" n="0039a08"/><persName>佛</persName>亦然前际不来後际不去等仁王般若<persName>佛</persName>问波斯 <lb ed="X" n="0389a21"/><lb ed="R033" n="0039a09"/>匿王亦同此说不净观即五停心中多贪众生修不 <lb ed="X" n="0389a22"/><lb ed="R033" n="0039a10"/>净观种子依处当体外相究竟五种不净大论各有 <lb ed="X" n="0389a23"/><lb ed="R033" n="0039a11"/>偈文<note place="inline">云云</note>白骨观如<g ref="#CB00701">析</g>玄引俱舍论云假想思惟于眉 <lb ed="X" n="0389a24"/><lb ed="R033" n="0039a12"/>间等一点破壞似针锋许渐渐烂堕彻至于骨如是 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0389b" n="0389b"/> <lb ed="X" n="0389b01"/><lb ed="R033" n="0039a13"/>至于半头一头眉膊胸背及于一身渐至一房一县 <lb ed="X" n="0389b02"/><lb ed="R033" n="0039a14"/>一州一国皆是白骨等此为对治贪心亦属不净观 <lb ed="X" n="0389b03"/><lb ed="R033" n="0039a15"/>收四粗色心经即般若心经五蕴者经云色即是空 <lb ed="X" n="0389b04"/><lb ed="R033" n="0039a16"/>空即是色受想行识亦复如是蕴以积聚为義亦名 <lb ed="X" n="0389b05"/><lb ed="R033" n="0039a17"/>五阴五众也十二入者经云无眼耳鼻舌身意无色 <lb ed="X" n="0389b06"/><lb ed="R033" n="0039a18"/>声香味触法六根六境互相涉入故名为入亦名十 <lb ed="X" n="0389b07"/><lb ed="R033" n="0039b01"/>二处也十八界者经云无眼界乃至无意识界于前 <lb ed="X" n="0389b08"/><lb ed="R033" n="0039b02"/>根境更加六识故成十八也界以限分为義取境生 <lb ed="X" n="0389b09"/><lb ed="R033" n="0039b03"/>识不相滥故然此三科皆破我执实无主宰所以廣 <lb ed="X" n="0389b10"/><lb ed="R033" n="0039b04"/>略不同者一类有情迷于心所不迷色心<persName>佛</persName>应彼根 <lb ed="X" n="0389b11"/><lb ed="R033" n="0039b05"/>为说五蕴三蕴是心所一蕴是色一蕴是心又有一 <lb ed="X" n="0389b12"/><lb ed="R033" n="0039b06"/>类迷于色法不迷心及心所<persName>佛</persName>乃为说十二入五根 <lb ed="X" n="0389b13"/><lb ed="R033" n="0039b07"/>五境及法一半是色馀法一半是心所一意是心复 <lb ed="X" n="0389b14"/><lb ed="R033" n="0039b08"/>有一类迷于色心不迷心所<persName>佛</persName>则为说十八界十界 <lb ed="X" n="0389b15"/><lb ed="R033" n="0039b09"/>半是色七界是心半法界是心所<note place="inline">云云</note>数息观者盖为 <lb ed="X" n="0389b16"/><lb ed="R033" n="0039b10"/>众生心多散乱因此流荡<persName>佛</persName>令数息可以除遣息即 <lb ed="X" n="0389b17"/><lb ed="R033" n="0039b11"/>出入息风也梵云阿那此云遣来即入息也梵云阿 <lb ed="X" n="0389b18"/><lb ed="R033" n="0039b12"/>波那此云遣去即出息也作此观时有六种相一数 <lb ed="X" n="0389b19"/><lb ed="R033" n="0039b13"/>二随三止四观五转六净如六妙门幷法界次第<note place="inline">云云</note> <lb ed="X" n="0389b20"/><lb ed="R033" n="0039b14"/>五观勝境即见次科上之五例通收一代观法未是 <lb ed="X" n="0389b21"/><lb ed="R033" n="0039b15"/>的论修相或见新疏拣判分明似怀妒嫉故于平地 <lb ed="X" n="0389b22"/><lb ed="R033" n="0039b16"/>激起风波惑乱群听乃问初例为观一法为观诸法 <lb ed="X" n="0389b23"/><lb ed="R033" n="0039b17"/>为一诸幷观为观诸为一等今谕之曰文中明云总 <lb ed="X" n="0389b24"/><lb ed="R033" n="0039b18"/>观诸法那问一诸等耶诸法之言不出十界依正因 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0389c" n="0389c"/> <lb ed="X" n="0389c01"/><lb ed="R033" n="0040a01"/>果同居一心全心是法全法是心心法无二毕竟平 <lb ed="X" n="0389c02"/><lb ed="R033" n="0040a02"/>等智解既明正用观时一念心空法法皆空安有一 <lb ed="X" n="0389c03"/><lb ed="R033" n="0040a03"/>诸诸一差别之相况今五例且據行人宜乐投心发 <lb ed="X" n="0389c04"/><lb ed="R033" n="0040a04"/>足而说乍分五别及论观成历法无所不通只如观 <lb ed="X" n="0389c05"/><lb ed="R033" n="0040a05"/>心何尝離色至于观色未始離心如大论云一切诸 <lb ed="X" n="0389c06"/><lb ed="R033" n="0040a06"/>法中但有名与色更无有一法出于名色者故天台 <lb ed="X" n="0389c07"/><lb ed="R033" n="0040a07"/>云至论诸法本原淸净绝名離相尙非是一何曾有 <lb ed="X" n="0389c08"/><lb ed="R033" n="0040a08"/>二等<note place="inline">云云</note>当知法相差别幷是赴機有异不得其旨而 <lb ed="X" n="0389c09"/><lb ed="R033" n="0040a09"/>兴执诤徒戏论耳<note place="inline">馀如扶新</note>别简中初分五别上科虽简 <lb ed="X" n="0389c10"/><lb ed="R033" n="0040a10"/>今经侷在第五以由勝境尙且通滥复须精别初通 <lb ed="X" n="0389c11"/><lb ed="R033" n="0040a11"/>列诸经上下别分功用又下复简二方寻文可领对 <lb ed="X" n="0389c12"/><lb ed="R033" n="0040a12"/>简观心总标中初通标两土入道不同今下别挍两 <lb ed="X" n="0389c13"/><lb ed="R033" n="0040a13"/>土用观有异言略为者示不尽故<note place="inline">修证仪中出十五种须者看之</note>别 <lb ed="X" n="0389c14"/><lb ed="R033" n="0040a14"/>列中初正列六義顿同水火一一如後临文自见略 <lb ed="X" n="0389c15"/><lb ed="R033" n="0040a15"/>下结示两殊问答中初问由前经宗必须观<persName>佛</persName>恐未 <lb ed="X" n="0389c16"/><lb ed="R033" n="0040a16"/>了者不许观心故须问决答中初文显正但下指非 <lb ed="X" n="0389c17"/><lb ed="R033" n="0040a17"/>达境则与求阴则夺向云达彼弥陀即我自性非他 <lb ed="X" n="0389c18"/><lb ed="R033" n="0040a18"/><persName>佛</persName>也若此妙达<persName>佛</persName>非心外终日观心无非观<persName>佛</persName>终日 <lb ed="X" n="0389c19"/><lb ed="R033" n="0040b01"/>观<persName>佛</persName>即是观心心<persName>佛</persName>一如有何不可本阴点灵幷指 <lb ed="X" n="0389c20"/><lb ed="R033" n="0040b02"/>现前赤肉团心也他经通收此土入道之教唯观自 <lb ed="X" n="0389c21"/><lb ed="R033" n="0040b03"/>心尽为所拣<note place="inline">馀如扶新</note>次问三法难易本出天台妙玄<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0389c22"/><lb ed="R033" n="0040b04"/>法太高唯极果故生法太廣遍十界故观心为要至 <lb ed="X" n="0389c23"/><lb ed="R033" n="0040b05"/>近易故世多此见通云或谓今下蹑文立难答中初 <lb ed="X" n="0389c24"/><lb ed="R033" n="0040b06"/>约被機正答上二句总收心<persName>佛</persName>若下别示所主彼下 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0390a" n="0390a"/> <lb ed="X" n="0390a01"/><lb ed="R033" n="0040b07"/>出彼文意非下次约观<persName>佛</persName>反质观<persName>佛</persName>三昧非侷今经 <lb ed="X" n="0390a02"/><lb ed="R033" n="0040b08"/>如前勝境五例是也作此申通两无妨碍三问蹑上 <lb ed="X" n="0390a03"/><lb ed="R033" n="0040b09"/>三法以为问端花严既曰三无差别今若弃心观<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0390a04"/><lb ed="R033" n="0040b10"/>反成差别答中初正答古下引证正答中上句约理 <lb ed="X" n="0390a05"/><lb ed="R033" n="0040b11"/>纵与次句據事还夺荆溪云理体无差差约事用是 <lb ed="X" n="0390a06"/><lb ed="R033" n="0040b12"/>也将下正示别相既修彼土观法观<persName>佛</persName>方乃相当若 <lb ed="X" n="0390a07"/><lb ed="R033" n="0040b13"/>或一例观心则混此方入道北辕适楚斯之谓乎引 <lb ed="X" n="0390a08"/><lb ed="R033" n="0040b14"/>证中又二先引古德即辅行文由观心故<persName>佛</persName>从心现 <lb ed="X" n="0390a09"/><lb ed="R033" n="0040b15"/>故云自心三昧<persName>佛</persName>也从因感果即指弥陀<anchor xml:id="nkr_note_add_0390a0901" n="0390a0901"/><anchor xml:id="beg0390a0901" n="0390a0901"/>已<anchor xml:id="end0390a0901"/>成之<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0390a10"/><lb ed="R033" n="0040b16"/>彼文续云具含二義共为一境为顺理故从初義释 <lb ed="X" n="0390a11"/><lb ed="R033" n="0040b17"/>三昧既成随心即见见是心性名心作<persName>佛</persName>等诸下分 <lb ed="X" n="0390a12"/><lb ed="R033" n="0040b18"/>配二<persName>佛</persName>據下准文断定<note place="inline">馀如扶新</note>次引论文向来立宗<anchor xml:id="nkr_note_add_0390a1201" n="0390a1201"/><anchor xml:id="beg0390a1201" n="0390a1201"/>已<anchor xml:id="end0390a1201"/> <lb ed="X" n="0390a13"/><lb ed="R033" n="0041a01"/>曾点示今觌斯文永祛群惑希心起想即缘生心也 <lb ed="X" n="0390a14"/><lb ed="R033" n="0041a02"/>缘<persName>佛</persName>依正即缘生境也不唯证今观<persName>佛</persName>有據亦见天 <lb ed="X" n="0390a15"/><lb ed="R033" n="0041a03"/>台所立经宗且就能观为言非无所观信不虚矣四 <lb ed="X" n="0390a16"/><lb ed="R033" n="0041a04"/>问世多倚傍增长邪心撥弃修行毁废经像故须问 <lb ed="X" n="0390a17"/><lb ed="R033" n="0041a05"/>释以显教源初引经今下结难答中初四句法喩双 <lb ed="X" n="0390a18"/><lb ed="R033" n="0041a06"/>显幷上句法下句喩皎月淸响喩<persName>佛</persName>应也幽谷百川 <lb ed="X" n="0390a19"/><lb ed="R033" n="0041a07"/>喩機感也<persName>佛</persName>之声色皆即法身法身无相有感斯彰 <lb ed="X" n="0390a20"/><lb ed="R033" n="0041a08"/>水淸月来本无实体谷虚响答岂有定声然下示愚 <lb ed="X" n="0390a21"/><lb ed="R033" n="0041a09"/>人固执无正不邪如经所斥达下明智士虚通无邪 <lb ed="X" n="0390a22"/><lb ed="R033" n="0041a10"/>不正是今所观故引花严圣量为據不即不離妙在 <lb ed="X" n="0390a23"/><lb ed="R033" n="0041a11"/>其中上二句荡一切法第一義空也下二句立一切 <lb ed="X" n="0390a24"/><lb ed="R033" n="0041a12"/>法不思议假也即荡即立遮照同时亦如金刚经云 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0390b" n="0390b"/> <lb ed="X" n="0390b01"/><lb ed="R033" n="0041a13"/>凡所有相皆是虚妄若见诸相非相即见<persName>如来</persName>颇符 <lb ed="X" n="0390b02"/><lb ed="R033" n="0041a14"/>此意觌下二句结劝大门。</p> <lb ed="X" n="0390b03"/><lb ed="R033" n="0041a15"/><p xml:id="pX22p0390b0301">第四料简异同明<persName>佛</persName>身中初科通明<persName>佛</persName>身初句标<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0390b04"/><lb ed="R033" n="0041a16"/>下三句通示多种今下准用四身言多种者<persName>佛</persName>本无 <lb ed="X" n="0390b05"/><lb ed="R033" n="0041a17"/>身无寿无量寂如虚空应物现形随機赴感故诸经 <lb ed="X" n="0390b06"/><lb ed="R033" n="0041a18"/>论所说不同如花严中十身舍那即其事也必欲备 <lb ed="X" n="0390b07"/><lb ed="R033" n="0041b01"/>陈略难穷尽故准戒疏以明四身则一切身摄无不 <lb ed="X" n="0390b08"/><lb ed="R033" n="0041b02"/>足但今疏所引与彼少殊彼云<persName>佛</persName>身四种一谓法身 <lb ed="X" n="0390b09"/><lb ed="R033" n="0041b03"/>二谓真应三谓法报应毘卢遍耀正法为身舍那行 <lb ed="X" n="0390b10"/><lb ed="R033" n="0041b04"/>满报果为身释迦应迹赴感为身金光摄论名法应 <lb ed="X" n="0390b11"/><lb ed="R033" n="0041b05"/>化若更四身者应身受<name role="" type="person">纯陀</name>供化身受大众供<note place="inline">彼文</note>随 <lb ed="X" n="0390b12"/><lb ed="R033" n="0041b06"/>缘下疏主助释法身者师轨法性还以法性为身此 <lb ed="X" n="0390b13"/><lb ed="R033" n="0041b07"/>非色质心智亦非阴界入所摄毘卢具云毘卢遮那 <lb ed="X" n="0390b14"/><lb ed="R033" n="0041b08"/>此翻遍一切处以此法身等虚空界无所不在故名 <lb ed="X" n="0390b15"/><lb ed="R033" n="0041b09"/>遍远離三惑二死昏暗故名耀不堕偏邪故名正可 <lb ed="X" n="0390b16"/><lb ed="R033" n="0041b10"/>轨可则故名法此身该乎修性大小不同<note place="inline">云云</note>报身者 <lb ed="X" n="0390b17"/><lb ed="R033" n="0041b11"/>梵云卢舍那此翻净满惑累究尽故净种智圆极故 <lb ed="X" n="0390b18"/><lb ed="R033" n="0041b12"/>满从因至果修行所感法花云寿命无数劫久修业 <lb ed="X" n="0390b19"/><lb ed="R033" n="0041b13"/>所得以如如智照如如境境智冥合强指此智名为 <lb ed="X" n="0390b20"/><lb ed="R033" n="0041b14"/>报身称实感报故名报果此身须分自他受用不同 <lb ed="X" n="0390b21"/><lb ed="R033" n="0041b15"/>自则上冥法性他则下应群機又他受用亦名尊特 <lb ed="X" n="0390b22"/><lb ed="R033" n="0041b16"/>亦名勝应<note place="inline">云云</note>应身者应同万物即感赴義梵云释迦 <lb ed="X" n="0390b23"/><lb ed="R033" n="0041b17"/>此翻能儒亦曰能仁对前勝应此即劣应化身者戒 <lb ed="X" n="0390b24"/><lb ed="R033" n="0041b18"/>疏云受大众供者涅槃经云<persName>世尊</persName>自受<name role="" type="person">纯陀</name>之供于 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0390c" n="0390c"/> <lb ed="X" n="0390c01"/><lb ed="R033" n="0042a01"/>自身上一一毛孔化无量<persName>佛</persName>各有无量诸比丘僧悉 <lb ed="X" n="0390c02"/><lb ed="R033" n="0042a02"/>皆示现受其供养今疏复以随缘不定释之垂形异 <lb ed="X" n="0390c03"/><lb ed="R033" n="0042a03"/>类无而欻有故名为化然戒疏中一谓法身单擧其 <lb ed="X" n="0390c04"/><lb ed="R033" n="0042a04"/>体二谓真应真即法身应即摄报三谓法报应开应 <lb ed="X" n="0390c05"/><lb ed="R033" n="0042a05"/>出报四谓法报应化于应复开化也幷由经论赴機 <lb ed="X" n="0390c06"/><lb ed="R033" n="0042a06"/>异说不可揩定<persName>佛</persName><persName>佛</persName>道同故云皆具今疏特用戒疏 <lb ed="X" n="0390c07"/><lb ed="R033" n="0042a07"/>四身者盖由本经具四身故義不徒然文见次科别 <lb ed="X" n="0390c08"/><lb ed="R033" n="0042a08"/>显中初科初句标起经下引示法界身即法报者以 <lb ed="X" n="0390c09"/><lb ed="R033" n="0042a09"/>法身属理理遍法界报身属智智冥于理亦遍法界 <lb ed="X" n="0390c10"/><lb ed="R033" n="0042a10"/>函盖相称无有缺减此即自受用报与法身理等故 <lb ed="X" n="0390c11"/><lb ed="R033" n="0042a11"/>法界身双收法报也指六十万亿为应身者彼虽同 <lb ed="X" n="0390c12"/><lb ed="R033" n="0042a12"/>居本愿力故依正莊严超诸<persName>佛</persName>刹所以<persName>佛</persName>身亦复最 <lb ed="X" n="0390c13"/><lb ed="R033" n="0042a13"/>勝此即彼土常身凡夫人天皆悉得见他宗廣有议 <lb ed="X" n="0390c14"/><lb ed="R033" n="0042a14"/>论非此所明化身可见辩开合中初科上三句通示 <lb ed="X" n="0390c15"/><lb ed="R033" n="0042a15"/>法报義定置而不论诸文应化出没有异故独辩之 <lb ed="X" n="0390c16"/><lb ed="R033" n="0042a16"/>当下别明良由弥陀是法界身随缘赴感靡不周遍 <lb ed="X" n="0390c17"/><lb ed="R033" n="0042a17"/>即一而四即四而一岂容思议哉宝王论云法身如 <lb ed="X" n="0390c18"/><lb ed="R033" n="0042a18"/>月之体报身如月之光应身如月之影万水之内皆 <lb ed="X" n="0390c19"/><lb ed="R033" n="0042b01"/>有月焉言一则万水之月常差言多则虚空之月无 <lb ed="X" n="0390c20"/><lb ed="R033" n="0042b02"/>二伊字三点摩醯三目可以喩之若下复约本迹一 <lb ed="X" n="0390c21"/><lb ed="R033" n="0042b03"/>多互融华下引证初句证垂迹次句证归本也引示 <lb ed="X" n="0390c22"/><lb ed="R033" n="0042b04"/>中初远疏但云真应者法报冥合俱名为真体同法 <lb ed="X" n="0390c23"/><lb ed="R033" n="0042b05"/>界故无有尽应随物機故有两量引受记经既有補 <lb ed="X" n="0390c24"/><lb ed="R033" n="0042b06"/>处验必终极且據人天莫数故名无量據下准经判 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0391a" n="0391a"/> <lb ed="X" n="0391a01"/><lb ed="R033" n="0042b07"/>定是知六十万亿之身属应无疑次引论文有漏凡 <lb ed="X" n="0391a02"/><lb ed="R033" n="0042b08"/>夫者未破见思故随分见者任其智力有明昧故上 <lb ed="X" n="0391a03"/><lb ed="R033" n="0042b09"/>生即见色相具足下生七日心不明了等粗相即八 <lb ed="X" n="0391a04"/><lb ed="R033" n="0042b10"/>万四千相好之身也菩萨始自初心分破无明分显 <lb ed="X" n="0391a05"/><lb ed="R033" n="0042b11"/>法性位有浅深见亦明昧细相即十莲花藏微尘相 <lb ed="X" n="0391a06"/><lb ed="R033" n="0042b12"/>海他受用身也示不定正明中故知者蹑上远疏论 <lb ed="X" n="0391a07"/><lb ed="R033" n="0042b13"/>文以为言焉上二句约法如下擧喩喩中初二句通 <lb ed="X" n="0391a08"/><lb ed="R033" n="0042b14"/>擧器下别配初四句喩身水澄下四句喩寿水器喩 <lb ed="X" n="0391a09"/><lb ed="R033" n="0042b15"/>機月影喩<persName>佛</persName>全阙展缩喩报应之身也存亡去来喩 <lb ed="X" n="0391a10"/><lb ed="R033" n="0042b16"/>长短之寿也以下二句总结对文可见引证中涅槃 <lb ed="X" n="0391a11"/><lb ed="R033" n="0042b17"/>文出三十四卷<persName>佛</persName>将涅槃四众雲集<name role="" type="person">纯陀</name>後至奉献 <lb ed="X" n="0391a12"/><lb ed="R033" n="0042b18"/>供养遂生哀慕<persName>佛</persName>乃诫云汝不应等一下<persName>佛</persName>自释出 <lb ed="X" n="0391a13"/><lb ed="R033" n="0043a01"/>其意世出世法皆如梦幻<persName>如来</persName>为化众生方便示现 <lb ed="X" n="0391a14"/><lb ed="R033" n="0043a02"/>入般涅槃亦如梦幻无有实事故云无染著也引华 <lb ed="X" n="0391a15"/><lb ed="R033" n="0043a03"/>严中总有六偈初二偈明<persName>佛</persName>身无著後四偈明寿量 <lb ed="X" n="0391a16"/><lb ed="R033" n="0043a04"/>无穷初中初偈约法说法身藏者法身之体具足万 <lb ed="X" n="0391a17"/><lb ed="R033" n="0043a05"/>行福智功德多所含容喩之如藏普入世间者从真 <lb ed="X" n="0391a18"/><lb ed="R033" n="0043a06"/>起应所谓<persName>佛</persName>身充满于法界也不为生死涅槃二边 <lb ed="X" n="0391a19"/><lb ed="R033" n="0043a07"/>所缚故云虽在无著也次约喩显上二句正立喩淸 <lb ed="X" n="0391a20"/><lb ed="R033" n="0043a08"/>水喩法身影像喩起应下二句擧法帖合可见明寿 <lb ed="X" n="0391a21"/><lb ed="R033" n="0043a09"/>量中前二偈擧喩後二偈合法喩中初偈明幻事幻 <lb ed="X" n="0391a22"/><lb ed="R033" n="0043a10"/>师喩法身现事喩报应二身次偈明幻量非量无量 <lb ed="X" n="0391a23"/><lb ed="R033" n="0043a11"/>即法身寿也示量无量即报应身寿也合中初偈合 <lb ed="X" n="0391a24"/><lb ed="R033" n="0043a12"/>幻事寂定心即法身理体合上工幻师也诸善根即 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0391b" n="0391b"/> <lb ed="X" n="0391b01"/><lb ed="R033" n="0043a13"/>报应之因一切<persName>佛</persName>即报应之果合上种种事也次偈 <lb ed="X" n="0391b02"/><lb ed="R033" n="0043a14"/>合幻量平等法界本来无有量与无量皆是众生妄 <lb ed="X" n="0391b03"/><lb ed="R033" n="0043a15"/>想执著见量无量若知是幻離幻即觉于量无量悉 <lb ed="X" n="0391b04"/><lb ed="R033" n="0043a16"/>无所著故云了达结示中诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>不思议境言语 <lb ed="X" n="0391b05"/><lb ed="R033" n="0043a17"/>道断心行处灭故云尙非等也。</p> <lb ed="X" n="0391b06"/><lb ed="R033" n="0043a18"/><p xml:id="pX22p0391b0601">二明<persName>佛</persName>土正明叙意总标中初通擧三经以彰无尽 <lb ed="X" n="0391b07"/><lb ed="R033" n="0043b01"/>是下总标二种欲显有归良以诸经明土极有差别 <lb ed="X" n="0391b08"/><lb ed="R033" n="0043b02"/>摄别归总二种收尽然後派总出别复分四土委如 <lb ed="X" n="0391b09"/><lb ed="R033" n="0043b03"/>次科天台净名疏中亦绝总别以论故彼疏云一总 <lb ed="X" n="0391b10"/><lb ed="R033" n="0043b04"/>明<persName>佛</persName>国者国有事理事即应身之域理则极智所照 <lb ed="X" n="0391b11"/><lb ed="R033" n="0043b05"/>之境随機应物说有事理非本无以垂迹故有应形 <lb ed="X" n="0391b12"/><lb ed="R033" n="0043b06"/>应土非迹无以显本同皈法身真国也二别明<persName>佛</persName>国 <lb ed="X" n="0391b13"/><lb ed="R033" n="0043b07"/>者诸<persName>佛</persName>利物差别之相无量无边今略为四等<note place="inline">云云</note>今 <lb ed="X" n="0391b14"/><lb ed="R033" n="0043b08"/>疏雅合信匪偶然<note place="inline">馀如扶新具辨</note>别释初科引所出中言法 <lb ed="X" n="0391b15"/><lb ed="R033" n="0043b09"/>性者十界所轨名之为法常乐我净不迁不变名之 <lb ed="X" n="0391b16"/><lb ed="R033" n="0043b10"/>为性天真自具不假修成从本以来安住其中故名 <lb ed="X" n="0391b17"/><lb ed="R033" n="0043b11"/>为土初引圆觉欲显生<persName>佛</persName>不二故次普贤观欲彰法 <lb ed="X" n="0391b18"/><lb ed="R033" n="0043b12"/>体周遍故遮那能依之身也寂光所依之土也又常 <lb ed="X" n="0391b19"/><lb ed="R033" n="0043b13"/>寂光虽所依土即是三德常法身德也寂解脱德也 <lb ed="X" n="0391b20"/><lb ed="R033" n="0043b14"/>光般若德也是则離身无土離土无身身土混融一 <lb ed="X" n="0391b21"/><lb ed="R033" n="0043b15"/>法二義常下结名只一平等法性妙理在能依则为 <lb ed="X" n="0391b22"/><lb ed="R033" n="0043b16"/>身在所依则为土皆是强立故曰实非此唯妙觉极 <lb ed="X" n="0391b23"/><lb ed="R033" n="0043b17"/>果所证境界经云尔时<persName>如来</persName>游于无量甚深法性故 <lb ed="X" n="0391b24"/><lb ed="R033" n="0043b18"/>云<persName>佛</persName>住处也示体相中上二句示体指前法性非是 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0391c" n="0391c"/> <lb ed="X" n="0391c01"/><lb ed="R033" n="0044a01"/>他法全即自心以为其体此心包遍无处不周故云 <lb ed="X" n="0391c02"/><lb ed="R033" n="0044a02"/>擧足道场净名云诸有所作擧足下足当知皆从道 <lb ed="X" n="0391c03"/><lb ed="R033" n="0044a03"/>场中来非下四句示相一三两句擧体双非二四两 <lb ed="X" n="0391c04"/><lb ed="R033" n="0044a04"/>句约相双亦虽然性体本非净秽众生在迷计有净 <lb ed="X" n="0391c05"/><lb ed="R033" n="0044a05"/>秽今欲起修必须舍秽取净舍秽究尽取净穷源则 <lb ed="X" n="0391c06"/><lb ed="R033" n="0044a06"/>与非净非秽毕竟不别取舍既尔去来亦然准上说 <lb ed="X" n="0391c07"/><lb ed="R033" n="0044a07"/>之慈下引古证成初句即上不妨净秽也次句即上 <lb ed="X" n="0391c08"/><lb ed="R033" n="0044a08"/>非净非秽也卷怀犹言会归也刹那即下一念也虽 <lb ed="X" n="0391c09"/><lb ed="R033" n="0044a09"/>有十方净秽之殊卷而怀之无出一念第三句即上 <lb ed="X" n="0391c10"/><lb ed="R033" n="0044a10"/>不碍往来第四句即上无去无来三际即三世花严 <lb ed="X" n="0391c11"/><lb ed="R033" n="0044a11"/>云一念普观无量劫无去无来亦无住如是了知三 <lb ed="X" n="0391c12"/><lb ed="R033" n="0044a12"/>世事超诸方便成十力是也一念既该三际则知终 <lb ed="X" n="0391c13"/><lb ed="R033" n="0044a13"/>日往来不逾自心众下示性平等生迷不失者以本 <lb ed="X" n="0391c14"/><lb ed="R033" n="0044a14"/>有故如演若多失头狂走忽然狂歇头非外得纵未 <lb ed="X" n="0391c15"/><lb ed="R033" n="0044a15"/>歇狂亦何遗失日用不知者以本迷故即用此理起 <lb ed="X" n="0391c16"/><lb ed="R033" n="0044a16"/>惑造业终日由之终日不觉<note place="inline">书云百姓日用而不知圣人之道尟矣</note><persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0391c17"/><lb ed="R033" n="0044a17"/>证无得者亦本有故乘权起用者大悲益物故显居 <lb ed="X" n="0391c18"/><lb ed="R033" n="0044a18"/>中初句断定法性土是究竟本觉果人是究竟始觉 <lb ed="X" n="0391c19"/><lb ed="R033" n="0044b01"/>始本一合无复分张仁下引证唯<persName>佛</persName>一人且从修说 <lb ed="X" n="0391c20"/><lb ed="R033" n="0044b02"/>此土指上法性也二应化土中初叙意应下列示以 <lb ed="X" n="0391c21"/><lb ed="R033" n="0044b03"/>法性土唯<persName>佛</persName>所居所谓法身真国乃據理体而说随 <lb ed="X" n="0391c22"/><lb ed="R033" n="0044b04"/>機应物现下三土即从理体而起事用事用非一喩 <lb ed="X" n="0391c23"/><lb ed="R033" n="0044b05"/>如微尘约機收土不出有三初实报土应菩萨中即 <lb ed="X" n="0391c24"/><lb ed="R033" n="0044b06"/>是<name role="" type="person">华藏世界</name>纯诸菩萨所居以观实相发真无漏破 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0392a" n="0392a"/> <lb ed="X" n="0392a01"/><lb ed="R033" n="0044b07"/>无明显法性故所感土名为实报依正互融色心交 <lb ed="X" n="0392a02"/><lb ed="R033" n="0044b08"/>彻亦名无障碍土贤即住行向圣即十地也应二乘 <lb ed="X" n="0392a03"/><lb ed="R033" n="0044b09"/>中虽破见思证方便道未为究竟故名方便土未断 <lb ed="X" n="0392a04"/><lb ed="R033" n="0044b10"/>无明亦名有馀土见思既尽而生界外不受胞胎分 <lb ed="X" n="0392a05"/><lb ed="R033" n="0044b11"/>段之质名法性身故引智论双证身土法花云我于 <lb ed="X" n="0392a06"/><lb ed="R033" n="0044b12"/>馀国作<persName>佛</persName>更有异名是人虽生灭度之想入于涅槃 <lb ed="X" n="0392a07"/><lb ed="R033" n="0044b13"/>而于彼土求<persName>佛</persName>智慧得闻是经即今方便土也同居 <lb ed="X" n="0392a08"/><lb ed="R033" n="0044b14"/>见次科别示中初句总标一下别列释下明二<persName>佛</persName>互 <lb ed="X" n="0392a09"/><lb ed="R033" n="0044b15"/>现然下约正报简异言互现者大论三十六云当知 <lb ed="X" n="0392a10"/><lb ed="R033" n="0044b16"/><name role="" type="person">释迦文<persName>佛</persName></name>更有淸净国土如何<name role="" type="person">弥陀<persName>佛</persName>国</name>阿弥陀<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0392a11"/><lb ed="R033" n="0044b17"/>亦有不严净国如<name role="" type="person">释迦文<persName>佛</persName></name>国又三十八云此间恶 <lb ed="X" n="0392a12"/><lb ed="R033" n="0044b18"/>故释迦寿应短馀处好故<persName>佛</persName>寿应长涅槃二十二云 <lb ed="X" n="0392a13"/><lb ed="R033" n="0045a01"/>西方去此三十二恒河沙有无勝国所有莊严如安 <lb ed="X" n="0392a14"/><lb ed="R033" n="0045a02"/>乐世界我于彼土出现于世又鼓音王经云阿弥陀 <lb ed="X" n="0392a15"/><lb ed="R033" n="0045a03"/><persName>佛</persName>婆罗门种其国号曰淸泰圣王所居其城纵廣十 <lb ed="X" n="0392a16"/><lb ed="R033" n="0045a04"/>千由旬父名月上母名殊勝妙颜乃至魔王名曰无 <lb ed="X" n="0392a17"/><lb ed="R033" n="0045a05"/>勝亦有恶逆弟子名为调达等简异可见结显中上 <lb ed="X" n="0392a18"/><lb ed="R033" n="0045a06"/>二句明赴機不同法下约能所收束盖由上科总分 <lb ed="X" n="0392a19"/><lb ed="R033" n="0045a07"/>二种次于应化别示三土乃是从本出末今此复以 <lb ed="X" n="0392a20"/><lb ed="R033" n="0045a08"/>二种用收诸土乃是摄末归本又复特引楞严以彰 <lb ed="X" n="0392a21"/><lb ed="R033" n="0045a09"/>法性应化有所典據初引经大下次正示初二句分 <lb ed="X" n="0392a22"/><lb ed="R033" n="0045a10"/>配二种应下二句迭论相依能下二句结显大觉是 <lb ed="X" n="0392a23"/><lb ed="R033" n="0045a11"/>所是本虚空是能是末又虚空为所为本应化为能 <lb ed="X" n="0392a24"/><lb ed="R033" n="0045a12"/>为末在義易明故云可见点示中初三句立定弥陀 <pb ed="X" xml:id="X22.0411.0392b" n="0392b"/> <lb ed="X" n="0392b01"/><lb ed="R033" n="0045a13"/>即应身简非法报同居简非三土净土简非秽土又 <lb ed="X" n="0392b02"/><lb ed="R033" n="0045a14"/>下复简身土同名今下的取昔因以验今果如斯决 <lb ed="X" n="0392b03"/><lb ed="R033" n="0045a15"/>择纤毫不滥仍引光台用彰今意。</p> <lb ed="X" n="0392b04"/><lb ed="R033" n="0045a16"/> <lb ed="X" n="0392b05"/><lb ed="R033" n="0045a17"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>灵芝观经義疏正观记卷上</cb:jhead></cb:juan> </cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0379a2001" to="#end0379a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0379c1001" to="#end0379c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">谥</lem><rdg wit="#wit.orig">谥</rdg></app> <app from="#beg0380c1301" to="#end0380c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0380c2401" to="#end0380c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0381a1401" to="#end0381a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0381c0501" to="#end0381c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0382a2001" to="#end0382a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0382b2101" to="#end0382b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0382b2401" to="#end0382b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0383a0901" to="#end0383a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0383a1401" to="#end0383a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0383a2101" to="#end0383a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0383a2301" to="#end0383a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0383c1801" to="#end0383c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0384a2001" to="#end0384a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0385b1601" to="#end0385b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0385b1602" to="#end0385b1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0385b2401" to="#end0385b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0385c0101" to="#end0385c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0387c2001" to="#end0387c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">某<note type="cf1">“宋高僧传之挍勘与数位化版本”专案（案〈唐苏州<name role="" type="person">开元寺</name>律和尙坟铭（幷序）〉）</note></lem><rdg wit="#wit.orig">谋</rdg></app> <app from="#beg0388a1401" to="#end0388a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0388b2201" to="#end0388b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0388c0101" to="#end0388c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0390a0901" to="#end0390a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0390a1201" to="#end0390a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0379001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0379001">鹙疑鹫</note> <note n="0380001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0380001">偏疑遍</note> <note n="0382001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0382001">汤疑渴</note> <note n="0387001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0387001">黑疑墨</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0379a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0379a2001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0379c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0379c1001">谥【CB】，谥【卍续】</note> <note n="0380c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0380c1301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0380c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0380c2401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0381a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0381a1401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0381c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0381c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0382a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0382a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0382b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0382b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0382b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0382b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0383a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0383a0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0383a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0383a1401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0383a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0383a2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0383a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0383a2301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0383c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0383c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0384a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0384a2001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0385b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0385b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0385b1602" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0385b1602">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0385b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0385b2401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0385c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0385c0101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0387c2001" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X22.0387c20.15" target="#nkr_note_add_0387c2001">某【CB】，谋【卍续】</note> <note n="0388a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0388a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0388b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0388b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0388c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0388c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0390a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0390a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0390a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0390a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>